Heineken gaat zelf zijn pints tappen

Sinds de affaire-Kooistra wil Heineken af van zijn financiële risico op horeca. Eerste stap: de brouwerij koopt 900 Britse pubs.

Drinkers inside The Bloomsbury pub, Bloomsbury Way, London WC1

De Kooista-affaire was erg, maar in Engeland was het nog veel erger.

Toen Heineken-topman Jean-François van Boxmeer begin vorige maand bij een interview in deze krant de vraag kreeg voorgelegd hoe zijn bedrijf terugkijkt op de tragische ondergang vorig jaar van het horeca-imperium van Sjoerd Kooistra (met 87 cafés de grootste kroegbaas van Nederland), zei hij: „Zakelijk gezien was dat een grote aderlating, maar lang niet de enige die we hebben meegemaakt. De kredietcrisis van 2008 was een zware aanslag op de horecasector in heel Europa. In Nederland kregen we met die ene affaire die natuurlijk een veel publieke attentie, maar in Engeland was het veel erger. Daar gingen wel zes pubs per week dicht.”

Hij noemde met name het faillissement van de Globe Group, waarop Heineken bijna 200 miljoen euro had uitstaan.

De belangrijkste les die Van Boxmeer uit het debacle rond Kooistra had getrokken – het kostte het bedrijf als leverancier en financier zo’n 40 miljoen euro – haalde Teletekst: Heineken stopt met horecafinanciering.

Drie weken later verbaast het grootste bierconcern van Nederland met het bericht dat het voor 412 miljoen pond het Britse bedrijf Galaxy Pub Estate koopt van Royal Bank of Scotland (RBS). Galaxy is uitbater van 918 pubs in Groot-Brittannië.

Inderdaad niet erg consistent, beaamt analist Richard Withagen van SNS Securities, „maar wel vrij logisch”. Sinds de overname van Scottish & Newcastle in 2008 is Heineken erg ambitieus in Engeland, Schotland, Ierland en Wales. Met de pubs van Galaxy heeft Heineken in die landen nu bijna 1.400 eigen pubs. Volgens Withagen „een belangrijk afzetkanaal voor de eigen merken en een ideaal platform om nieuwe formules te introduceren.” Met een teruglopende biermarkt in Europa probeert Heineken met innovaties nieuwe varianten aan de man te brengen, zoals bieren met een smaakje en de vooral in Engeland populaire ciders.

Maar vooral moet de branchevreemde acquisitie van Galaxy – bier tappen is echt wat anders dan bier brouwen – als een defensieve, strategische stap gezien worden. De Galaxy groep heeft sinds 1999 een exclusief leveringscontract met Scottish & Newcastle (S&N), dat onder meer de merken Foster’s, Stongbow en Bulmers brouwt. Voor RBS in 2000 Galaxy in handen kreeg, was het van S&N. Sinds de overname van die Britse brouwer (voor ruim 6 miljard euro) kon ook Heineken zijn eigen merk makkelijk slijten aan de bijna duizend Galaxy-kroegen.

Die vaste leverantie kwam in gevaar, omdat het contract tussen Galaxy en Heineken eind volgend jaar zou aflopen. Door het bedrijf nu over te nemen, hebben de Nederlanders hun afzet in Groot-Brittannië voor een belangrijk deel veilig gesteld. Britse financiële media wisten de afgelopen maanden te melden dat er andere kapers op de kust waren, waaronder twee vastgoedbeleggers.

Net als in Nederland is het daar toegestaan dat horecagelegenheden exclusieve contracten met één brouwer afsluiten, waardoor concurrenten worden buiten gesloten. In het VK hebben pubs volgens een woordvoerder van Heineken wel de mogelijkheid om „een klein percentage guest beer te schenken. Daarbij gaat het om lokale speciaalbieren”.

Volgens analist Withagen kan Heineken de overname van de Galaxy pubs. Het concern heeft ruim 600 miljoen in kas. Alleen durft Withagen niet in te schatten of die prijs van 480 miljoen euro nu relatief hoog of laag is. Heineken spreekt zelf van „een heel goede prijs”: 7,2 maal het bedrijfsresultaat van Galaxy. „In het verleden was bij soortgelijke deals een factor van 10 tot 12 gangbaar.” Hoeveel omzet Galaxy precies boekt en hoe winstgevend het is, wil het concern niet zeggen.

    • Philip de Witt Wijnen