‘Europa weinig behulpzaam bij samenvoeging ABN en Fortis’

Foto NRC / Vincent Mentzel

De Europese Commissie heeft zich tijdens de samenvoeging van ABN Amro en Fortis Bank weinig behulpzaam opgesteld. Huidig topman van ABN Gerrit Zalm vergeleek de opstelling van de EC vanochtend tijdens zijn verhoor voor de commissie-De Wit met die van het Vaticaan.

Een van voorwaarden voor de samenvoeging van beide banken was de gedwongen verkoop van de Hollandse Bank-Unie (HBU). Dat was opgelegd door Brussel, omdat de nieuwe bank anders te groot zou worden. Afgelopen weken klonk tijdens de verhoren al vaker kritiek op de wijze waarop de EC deze zogeheten ‘remedy’ heeft afgedwongen.

Ook Zalm schaarde zich in het koor van critici, meldt persbureau Novum vanmiddag. Hij is na zijn aantreden nog wel naar Brussel afgereisd om te kijken of alternatieven mogelijk waren, maar had niet de illusie dat toenmalig eurocommissaris en partijgenoot Neelie Kroes (VVD) van het besluit zou terugkomen.

“Ik heb nog nooit meegemaakt dat de Europese Commisse op mededingingsgebied is teruggekomen van een uitspraak”, zei hij. “Op dat gebied is de EC vergelijkbaar met het Vaticaan.” De uiteindelijke verkoop van HBU aan Deutsche Bank heeft ABN met een verlies van ongeveer achthonderd miljoen euro opgezadeld.

Opsplitsing ABN ‘schoolvoorbeeld van hoe het niet moet’

Zalm noemde de opsplitsing van ABN Amro verder een schoolvoorbeeld van hoe het niet moet. De bank werd in 2007 gekocht door het consortium van Fortis, RBS en Santander. Toen een jaar later de kredietcrisis losbarstte, zag toenmalig minster van Financiën Wouter Bos (PvdA) zich genoodzaakt het Nederlandse deel van ABN en Fortis te nationaliseren. Zalm werd toen benoemd als nieuwe topman.

“Het consortium heeft schromelijk onderschat hoe ingewikkeld het is een bank in drieën te splitsen”, zei Zalm. De case is volgens hem nog te ingewikkeld om te presenteren aan studenten van Harvard. De oud-minister van Financiën hoopt dat het de geschiedenisboekjes in gaat als voorbeeld hoe het niet moet.

Het was een “heel kostbare en ingewikkelde zaak”, zei Zalm. Voor de splitsing waren ‘honderden contracten’ nodig en speelden tal van onderlinge aansprakelijkheden. “Het is niet aan te bevelen.”

‘Samenvoeging ABN en Fortis goeddeels achter de rug’

Eerder in het verhoor zei Zalm dat de samenvoeging van de Nederlandse delen van ABN Amro en Fortis is “goeddeels” achter de rug. In november zijn bij een “laatste grote operatie” de zakelijke klanten overgeheveld naar ABN, aldus Zalm.

Ook de splitsing van de bank van de voormalige eigenaren Fortis, Santander en RBS is “op een haar na” voltooid, zei Zalm. Alleen in India wordt nog gebruik gemaakt van RBS-diensten en er resteren nog enkele juridische kwesties.

    • Pim van den Dool