December retailmaand

Het is nu of nooit voor de boekhandel: om de omzet omhoog te krijgen dient u boeken cadeau te geven. Obama gaf alvast het goede voorbeeld.

U.S. President Barack Obama with his daughters Malia and Sasha (not seen) visit Kramerbooks in Washington, November 26, 2011. REUTERS/Yuri Gripas (UNITED STATES - Tags: POLITICS) REUTERS

Dit zijn dé weken voor de retail, zo verzekeren mensen die het weten kunnen De Papiermolen. De zieltogende boekhandel zet alles op alles om de door crisis-chagrijn geplaagde consument de winkel in te lokken – en alle onlineconcurrenten van de zieltogende boekhandel doen dat ook.

President Obama doet in elk geval braaf mee. Op ‘Kleine Winkel Zaterdag’, de laatste strohalm wellicht van Amerikaanse onafhankelijke zaakjes tegen het winkelketengeweld bezocht hij met zijn dochters Sasha en Malia een onafhankelijke boekwinkel in Washington. Een zwerm journalisten legde vast wat hij daar kocht. Het onlangs in jubileumeditie verschenen vijftig jaar oude kinderboek The Phantom Tollbooth legde hij als eerste in zijn mandje. Dit gaat over een jongen, Milo, die via een tolpoortje in een andere wereld terecht komt. In die magische wereld heerst onrust wegens de verbanning van de prinsessen Rhyme en Reason, die voor redelijkheid in de wereld zorgden. Obama legde nog vier kinderboeken in zijn mandje, maar dit verhaal sprak hem kennelijk het meest aan. Voor zichzelf kocht de president Téa Obrehts ’s The Tiger’s Wife, dat dit jaar de Orange Prize won, Junot Díaz’ The Brief Wondrous Life of Oscar Wao (Pulitzer Prize) en Ahmed Rashids boek over de opkomst van extremisme in Centraal Azie, Descent into Chaos. Uitgevers wachten in spanning of het Obama- effect nog werkt. Aan het begin van zijn presidentschap werd wat Obama las vaak een bestseller, zoals Joseph O’Neills Netherland.

Treurig retail-nieuws is het feit dat Meulenhoff volgend jaar stopt met zijn poëziekalender. Nog 365 maal scheuren en dan komt er na 29 jaar een einde aan een klein literair instituut. De editie van 2012, samengesteld door dichters Tjitske Jansen en Victor Schiferli, is de laatste. In hoogtijdagen verscheen de kalender in een oplage van 15.000. In 2013 zou de dertigste editie zijn verschenen. Er is geen geld meer, zegt een medewerkster van Meulenhoff: „Op dit moment maakt het boekenvak moeilijke tijden door. Collega-uitgevers vragen steeds meer geld voor de rechten van hun gedichten. Dat maakt deze arbeidsintensieve kalender een stuk duurder, terwijl de oplage juist daalt.”

Samenstelster Tjitske Jansen is bang dat het stopzetten van de Dagkalender van de poëzie iets te maken heeft met de verschijning van een door Gerrit Komrij samengestelde poëziedagkalender. „Het was nu juist zo leuk aan die Meulenhoff-kalender dat er, qua omvangrijke poezie-bloemlezingen, ook nog iets anders bestond.” Meulenhoff ontkent dit.

Ook de baas van Penguin Books ziet het qua retail somber in, bericht Bookseller Magazine. Topman John Makinson ziet ‘donkere wolken’ aan de horizon in 2012. „Deze business heeft altijd meer gedreven op aanbod dan op vraag. De smaak van het publiek verandert niet, wat verandert is de verkrijgbaarheid van boeken via allerlei kanalen. Het is moeilijker dan ooit te voorspellen hoe we er over twaalf maanden zullen voorstaan.” Opwekkend nieuws.

    • Maartje Somers