De euro-astroïde nadert, maar waar is Bruce Willis als je hem nodig hebt?

Nog geen vier weken geleden, op woensdagnacht 9 november om 00.28 uur, scheerde een astroïde met de prozaïsche naam ‘2005 YU55’ vlak langs onze planeet, met een relatieve snelheid van 46.671 kilometer per uur. Met vlak langs de aarde wordt een afstand bedoeld van 325.000 kilometer, zo’n beetje vergelijkbaar met die tussen maan en aarde. Dat is inderdaad dichtbij. Niemand, op misschien een nerveuze Amerikaan – het volk waarvoor kidnappende aliens een opmerkelijke voorkeur aan de dag leggen – na, sliep er een minuut minder om.

Wellicht is het de volgende keer wél raak, al denkt de wetenschap dat het zo’n vaart niet zal lopen. Maar de onbewogenheid waarmee de aardbewoners de gebeurtenis aan zich voorbij lieten gaan, zegt wel wat. Een de potentiële ramp blijft een abstractie totdat deze zich daadwerkelijk voltrekt. Kijk naar de eurocrisis, die best vergelijkbaar is met een aanstormende astroïde die op ramkoers is met de aarde.

Aanvankelijk is het ding nog ver weg. Een gezamenlijke inspanning zou er voor kunnen zorgen dat er een raket wordt opgetuigd, die het gevaarte slechts een miniem zetje hoeft te geven om het traject zodanig te veranderen dat het ons nét mist. Maar onderling wantrouwen en onenigheid over wie de inspanning moet verrichten, of over de techniek, zorgen voor vertraging. De astroïde is intussen al dichter genaderd, waardoor het benodigde zetje al veel groter moet zijn.

Zo gaat de besluiteloosheid door, en daarmee de groeit de noodzaak tot steeds drastischer oplossingen. Totdat de astroïde al vlakbij is en alleen een gecoördineerde en grootscheepse nucleaire explosie het ding kan vernietigen – waarbij het al onontkoombaar is dat de afzonderlijke brokstukken de aarde alsnog treffen en tal van kleine rampen veroorzaken. Kijk naar de rampenfilms Armageddon (met Bruce Willis als Amerikaanse olieman die de wereld redt) óf Deep Impact en je krijgt een idee.

Noem de eurocrisis 2011EU17. Die had in een vroeg stadium waarschijnlijk eveneens kunnen worden bestreden met maatregelen die nu al lang niet meer voldoende zijn. En intussen leven we door, want de crisis heeft zich nog niet voltrokken. Behalve in de zuidelijke landen en Ierland, waar de bezuinigingen echt beginnen te bijten, gaat ook deze potentiële ramp in wezen nog aan de burgers voorbij. In Nederland snellen de mensen vanmiddag nog snel even naar de winkels om dat ene laatste Sinterklaascadeau te kopen. Amerikanen kochten zich vorige week suf op Black Friday, de winkeldag na Thanksgiving. Duitsland rekent op op records bij de Kerstverkopen.

Intussen is de astroïde al zó dichtbij, dat alleen nog de nucleaire optie gloort. Het feit dat ECB-baas Mario Draghi er gisteren op zinspeelde dat doorslaggevende afspraken over discipline op de Europese Top van volgende week de centrale bank tot méér zouden kunnen aanzetten dan deze tot nu toe heeft gedaan, leidde gisteren tot formidabele rentedalingen op de wankelende staatsschuld van Italië, Spanje en Frankrijk. Eindelijk actie, misschien. Maar dan wel met een betrokkenheid van de ECB die niemand, zeker niet in Duitsland, ooit voor mogelijk had gehouden. En met risico’s op een onbekende monetaire fall out. Het telefoonnummer van Bruce Willis, iemand?

Maarten Schinkel