Nooit meer nóg een jaar abonnee van de sportschool

Consumenten kunnen vanaf vandaag hun abonnement op sportschool, tijdschrift, energie en mobiele telefoon sneller en gemakkelijker beëindigen.

Weer vergeten op te zeggen? Opnieuw een jaar ongewenst lid van sportschool of boekenclub? Het is een grote ergernis van veel consumenten. Maar daaraan komt nu een eind. Vanaf vandaag mogen abonnementen niet langer stilzwijgend worden verlengd met een jaar.

1 Kan ik nu per direct van mijn abonnement af?

Nee. De opzegtermijn voor abonnementen van onbepaalde tijd wordt maximaal één maand. Die was drie maanden. Abonnementen voor bepaalde tijd zijn echter bindend voor de duur van het contract. Daar kunt u niet zo maar vanaf. Wordt zo’n contract stilzwijgend verlengd dan geldt ook een opzegtermijn van een maand. Volgens Kamerlid Martijn van Dam (PvdA), die het initiatief nam tot de wet, is het de vraag of een abonnee snel af kan van een contract dat is verlengd voor 1 december 2011. Hij denkt van wel, juristen van betrokken ministeries en brancheorganisaties van niet. De Consumentenautoriteit moet bij twijfel beslissen. Veel uitgevers hebben zich inmiddels wel vrijwillig geconformeerd aan de nieuwe regels.

2 Opzeggen wordt gemakkelijker. Hoe dan?

De consument kan voortaan op elk moment een verlengd contract opzeggen; een aanbieder mag geen eisen meer stellen wanneer de opzegging moet binnenkomen. Eisen stellen aan de opzegging die zwaarder zijn dan de manier om een contract aan te gaan is ook verboden. Vaak werd een aangetekende brief vereist. Wie via internet een contract afsluit, mag ook online opzeggen.

Loterijen wilden hier een uitzondering. Zij vrezen dat mensen die telefonisch opzeggen dat later betwisten als bijvoorbeeld op hun postcode een prijs is gevallen in de Postcodeloterij. Van Dam stelt dat loterijen hun telefoontjes dan maar moeten opnemen (maar dat wel moeten melden).

3 Voor kranten en bladen is er wel een uitzondering?

Ja, abonnementen op kranten en bladen mogen stilzwijgend worden verlengd met drie maanden, tussentijdse beëindiging is niet mogelijk zonder toestemming van de uitgever. Partijen als Sanoma en NRC Media kiezen echter vrijwillig voor omzetten van het initiële abonnement in een abonnement voor onbepaalde tijd; dit omgezette abonnement kent dan een opzegtermijn van één maand. Een proefabonnement mag nooit stilzwijgend worden verlengd.

4 Over de wet was deze week toch nog onduidelijkheid?

De Eerste Kamer zou dinsdag een reparatiewet behandelen die Van Dam had ingediend. Hij wilde dat de abonnementenwet ook expliciet zou gelden voor contractvoorwaarden van voor 1 december. Over de consequenties van die reparatiewet volgde een hoop juridische gesteggel. Van Dam heeft zijn reparatiewet nu aangehouden; hij wil nieuwe informatie hierover bestuderen. Lopende abonnementen mogen voorlopig ‘uitfaseren’ onder het huidige recht. Hoe langer de reparatie uitblijft, hoe minder contracten nog bestaan met oude voorwaarden. Veel bedrijven hebben hun voorwaarden al aangepast aan de nieuwe wetgeving.

5 De discussie gaat steeds over jaarabonnementen. Kan ik nu ook snel van mijn meerjarig krant- of belabonnement af?

Contracten met een duur langer dan een jaar, kunnen in principe na één jaar worden opgezegd met een opzegtermijn van een maand. Maar heeft de klant korting gekregen, of een duur cadeau (iPad, mobieltje) in ruil voor de langere contractduur, dan heeft de aanbieder het recht daarvoor een „redelijke vergoeding” te vragen bij vroegtijdig opzeggen.

6 Wat vinden betrokken bedrijven van de nieuwe wet?

Veel branches hebben al ingespeeld op de nieuwe wet. Desondanks is onder meer de Fit!Vak, branchevereniging van fitnesscentra, bang voor een omzetdaling bij veel leden. Het NUV vreest dat uitgevers in een onzekere positie komen nu oplagecijfers sneller kunnen wijzigen. Daarop kopen zij immers papier en drukcapaciteit in. En daarop zijn advertentietarieven gebaseerd. Stilzwijgende verlengingen van een jaar vonden de uitgevers overigens wel „te ver gaan”, zegt Miranda Maasman, jurist bij het NUV.

Voor verenigingen als ANWB en omroepen verandert niets – wel voor het abonnement op een omroepgids, dat enkele jaren geleden is losgetrokken van het lidmaatschap van een omroepvereniging. Van Dam en zijn mede-initiatiefnemer Ferd Crone (inmiddels uit de Kamer) wilden ook het lidmaatschap van verenigingen aanpassen. Dat valt echter niet onder het contractrecht, maar onder het verenigingsrecht.

Jan Benjamin