Kop koffie later waren ze een team

Op de WK in Perth komt een verrassende boot in het water.

Drie zeilsters vormen een nieuwe ‘droomcombinatie’ die bij de Spelen in Londen wil strijden om de medailles.

AMVJ, dames 11. Dat was tot voor kort het enige wat Renée Groeneveld en Marcelien Bos-De Koning bond. En, uiteraard, de liefde voor het zeilen. Dus toen Groeneveld op 13 oktober haar hockeymaatje opbelde om samen met zeilster Annemieke Bes „een koffietje te doen” bij café @7 aan de Amsterdamse Scheldestraat, kon geen van hen bevroeden dat ze zeven weken later bij de wereldkampioenschappen in Perth zouden varen. Groeneveld en Bes waren gestopt met zeilen, Bos-De Koning was windsurfer van beroep.

En toch zeilen ze de komende week op de warme wateren voor de Australische westkust: drie topzeilsters in een nieuwe Nederlandse boot, in een nieuwe olympische discipline, matchracen. Daarbij wordt niet in een vloot gevaren, maar boot-tegen-boot, zoals in de America’s Cup.

Kenners zien al medaillekansen op de Spelen van volgend jaar in Londen. „Het is heel snel gegaan”, zegt Bes (33), die in Peking (2008) olympisch zilver behaalde in de Yngling-klasse. „Het is weer fris, het is weer nieuw, we hebben gewoon weer plezier in het spelletje.”

Voor alle drie was een nieuw avontuur hard nodig. Bos-De Koning (33) kende in de 470-boot met Lobke Berkhout een geweldige carrière, met drie wereldtitels en óók olympisch zilver in Peking. Maar daarna was het tijd voor iets anders, voelde ze. Toch was ‘Londen’ nog heel ver weg, ook na twee jaar keihard werken als windsurfer. Op het laatste EK eindigde ze als 23ste. „De Spelen bleken steeds minder realistisch. De nieuwe formatie geeft mij meer kans op een olympisch ticket.”

Toch lag Bos-De Koning lang wakker over haar beslissing. „Ik wilde gewoon het surfen afmaken. En ik had verplichtingen tegenover sponsors. Eén sponsor had ik net een maand aan boord.” Maar ze zag ook een unieke kans opdoemen. „Als ik iets doe, wil ik het goed doen”, zegt de voormalig stuurvrouw, nu voor het eerst aan boord als voordekker. „En dit zijn twee zulke goeie zeilsters.”

Voor Groeneveld (25) en Bes komt deze „droomcombinatie” (Bes) om andere redenen als een geschenk uit de hemel. Beiden groeiden op in de Yngling-klasse en doorliepen de harde leerschool van toenmalig kernploegcoach Maurice Paardenkooper, in de aanloop naar ‘Peking’. Groeneveld werd gepasseerd, Bes mocht wel mee en keerde terug met zilver.

Daarna werd de Yngling-vloot verwijderd uit de olympische familie en vervangen door het matchracen, relatief onbekend in Nederland. De zeilsters verhuisden mee naar de nieuwe olympische driemansboot, de Elliott 6m, maar Groeneveld en Bes stapten beiden op uit onvrede met het beleid.

Groeneveld: „Ik ben in 2009 met Annemieke en Brechtje van der Werf begonnen met een olympische campagne in het matchracen. Uiteindelijk ontstond er een kernploeg met negen meiden. Ik geloof in een programma waarbij uiteindelijk de beste zeilsters naar de Spelen gaan. Daar wil ik ook heel hard voor werken. Maar afgelopen jaar zijn een aantal beslissingen genomen waarbij ik als zeilster niet genoeg kon leren. Mijn progressie staakte, ik geloofde niet in de haalbaarheid van een medaille.”

Toen ex-collega Bes haar benaderde met het idee voor een nieuwe ploeg had Groeneveld net haar studie opgepakt en een baan gevonden. „Ik dacht eerst: waarom bel je me nu, ik heb net alles op de rails. Maar het kriebelde wel weer meteen. Het is heel gaaf om met twee winnaars van olympisch zilver in een boot te zitten.”

In twee dagen timmerden ze een campagne in elkaar en op 11-11-2011 voeren ze voor het eerst uit, nog geen maand voor de WK. Dat de wereldtop al jaren bezig is met olympische voorbereidingen, en dat Bos-De Koning nooit aan matchracen heeft gedaan, hoeft geen probleem te zijn. „Renée en Annemieke zitten al langer in die boot. Ze hebben al een olympische nominatie. En wat mijzelf betreft: de basis is gewoon zeilen. Ik zit wel helemaal onder de blauwe plekken. Maar het is supergaaf als je meteen op het hoogste niveau kunt meedoen.”

De drie bereidden zich op de WK voor in Auckland en trainden met de Duitse en de Nieuw-Zeelandse boot. „We maken reuzenstappen, maar dat moet ook wel”, zegt Groeneveld vanuit Nieuw-Zeeland. „We zijn gewoon het water opgegaan. Eerst wat nette gijpjes maken. Maar Marcelien pakt het heel snel op.”

En zo heeft de boot van de kernploeg ineens zware concurrentie van het ‘merkenteam’ Mach3, zoals de club van Groeneveld heet. De bond zegt blij te zijn met de nieuwe boot. „Ze waren meteen enthousiast”, zegt Groeneveld. „Het zou toch raar zijn als de bond ‘nee’ zou zeggen tegen drie goede zeilsters met heel veel ervaring. Uiteindelijk willen zij ook meer medailles op de Spelen. Concurrentie is goed.”

Volgende week treffen ze elkaar in een rechtstreeks duel, voor de kust van Fremantle en Perth. „Dat wordt een mooie match”, zegt Groeneveld. Maar de zeilsters zeggen niet bezig te zijn met hun tegenstanders, of ze nu uit Nederland komen of uit een ander land. „Natuurlijk willen we winnen, maar dat geldt voor elke boot. Ons doel is een gouden medaille te winnen op de Spelen.”

Als één van de Nederlandse boten in Perth bij de beste acht landen komt, is Nederland gekwalificeerd voor ‘Londen’. In mei 2012 wordt bij een kwalificatiewedstrijd, vermoedelijk bij Medemblik, bepaald welke boot Nederland op de Spelen vertegenwoordigt.

Bes twijfelt er niet aan of het nieuwe trio daarvoor in aanmerking komt. „We hebben heel veel potentie, ook om een medaille te behalen. Misschien komen deze wereldkampioenschappen te vroeg, omdat we nog maar kort bij elkaar in de boot zitten. Maar wij zien het als een goed begin van onze campagne, een soort nulmeting.”

    • Rob Schoof