Gepriegel op kleine schaal

Op XXSmall worden antieke en recente poppenhuizen uit binnen- en buitenland getoond. Met daarnaast een massa miniatuur zilverwerk, meubeltjes en mode.

Een vijfhonderddelig servies dat past in een kersenpitje of een 7 cm hoge bibliotheek. In het Gemeentemuseum Den Haag kan je je op de expositie XXSmall verwonderen over „poppenhuizen en meer in miniatuur”.

Pronkstuk van de tentoonstelling is het 18de-eeuwse poppenhuis van Sara Rothé. Kosten nog moeite spaarde deze Amsterdamse om een replica te maken van haar ‘ideale woonst’. Rothé liet kleine notenhouten linnenkabinetjes maken en handgeschreven miniversies van de Odyssee om in haar bibliotheekje te plaatsen. Rothé was niet de enige met deze hobby. Met uiterste zorg bouwden dames als de Neurenbergse Anna Köferlin al in de 17de eeuw perfecte huishoudens na, met netjes geordend huisraad, schone bedpannen en gedekte tafels. Köferlins huisje werd tegen een kleine vergoeding vertoond aan kinderen ‘ter lering’.

De opeenvolging van huizen toont hoe het interieur van de burgerwoning gedurende de voorbije vijf eeuwen evolueerde. Ook de kapsels en kleding van hun bewoners veranderden mee. Van de dame des huizes tot de min, ze werden door hun eigenaressen met oog voor detail en trends gekleed, inclusief bijpassend ondergoed. Hierdoor staan er 18de-eeuwse poppenoutfits waarvan in Nederland geen ‘grote’ versies meer te vinden zijn. Ook recente modetrends zijn in Den Haag te bewonderen; barbiepoppen in Dior, Chanel of Armani en een mini-Mabel in trouwjurk.

Interessant voor de wie geen passie voor het popperige heeft wordt het wanneer de huiseigenaars connecties hebben met de kunstwereld. Zo zijn er poppenhuizen met miniwerkjes van de Haagse School en liet een kennis van Gerrit Rietveld een huisje naar zijn ontwerp bouwen. Mooiste voorbeeld blijft het hedendaagse minimuseum van Ria en Lex Daniëls waarmee XXS opent. (Zie ook het Cultureel Supplement vandaag).

In Den Haag wordt duidelijk dat gepriegel op kleine schaal van overal en alle tijden is. Vertederend blijven miniatuurserviezen uit de 5de eeuw v.C, choes of kannetjes in aardewerk van een vinger groot met rode kruipende en spelende kindertjes.

XXSmall in Gemeente museum Den Haag t/m 25 maart 2012

    • Sabeth Snijders