Europees olie-embargo tegen Iran is riskant

Een Europese ban op Iraanse olie zou dragelijk moeten zijn, maar gaat met risico’s gepaard. De aanvallen op de Britse ambassade in Teheran zullen de Franse oproep om een embargo van de hele Europese Unie in te stellen meer gewicht geven.

Als de economische inzinking in Europa de vraag negatief gaat beïnvloeden, zal het stopzetten van de olieleveranties uit de islamitische republiek niet al te veel pijn doen. Maar een eenmaal overeengekomen embargo kan vele jaren van kracht blijven.

Een ban zou Iran schade toebrengen doordat het land wordt gedwongen méér olie te verkopen aan zijn bestaande Aziatische afnemers, tegen korting.

Als het land financieel wordt verzwakt, zou luidt de theorie, zal het meer moeite hebben zijn nucleaire programma te financieren en de binnenlandse steun ervoor op peil te houden – hoewel tientallen jaren van sancties tot nu toe ook geen enkele gedragsverandering hebben opgeleverd.

Iran neemt 5,2 procent van de mondiale olieproductie voor zijn rekening en exporteert daar meer dan de helft van, volgens de BP Statistical Energy Review uit 2011. De aanvoer van ruwweg 2,4 miljoen vaten per dag naar de wereldmarkt maakt van Iran een belangrijkere producent dan Libië was vóór de recente opstand.

Volgens berekeningen van Reuters betrekken de EU-landen momenteel ongeveer 450.000 vaten per dag van Iran. De met hoge schuldenlasten kampende Europese lidstaten Griekenland, Spanje en Italië behoren tot de grootste afnemers van Iraanse olie.

De OPEC – de club van olieproducerende landen – voorspelt dat de vraag naar olie in West-Europa in 2012 met 100.000 vaten zal afnemen naar 14,3 miljoen vaten per dag, in een scenario waarin het bbp van de regio met 1,9 procent groeit. Als die groei trager blijkt te zijn – wat steeds waarschijnlijker is – zal het verlies van de Iraanse olieleveranties weinig uitmaken.

Maar als de economische groei zich herstelt, zou de EU uiteindelijk van OPEC-zwaargewicht Saoedi-Arabië afhankelijk kunnen zijn om het gat te vullen met zijn reservecapaciteit.

Als we ervan uitgaan dat het koninkrijk zijn marktaandeel in Azië wil behouden, zal het de productie moeten verhogen om aan de Europese vraag te kunnen voldoen, aldus adviesbureau Petromatrix. Dat zou kunnen leiden tot een overaanbod dat niet in het economisch belang van Saoedi-Arabië is.

Beleggers zullen ook bezorgd zijn dat een olie-embargo van de EU het Westen één stap dichterbij een militaire aanval op Irans nucleaire installaties kan brengen.

Als dat sentiment de prijs voor een vat Brent-olie verder omhoog stuwt dan het huidige niveau van ongeveer 111 dollar per vat, zou een Europees embargo tegen Iran wel eens niet pijnvrij kunnen blijken.

Una Galani

Vertaling Menno Grootveld

    • Una Galani