De dagen van Kabila als president zijn geteld

Presidentskandidaat Etienne Tshisekedi is zeker van de overwinning. Maar aan de rest van de oppositie tegen Kabila heeft hij geen enkele boodschap.

Etienne Tshisekedi (C) leader of Democratic Republic of Congo's "Union for Democracy and Social Progress" (UDPS) and presidential candidate listens to journalists questions following his arrival at Ndjili airport in Kinshasa on November 26, 2011. The last day of campaigning in Democratic Republic of Congo polls on Saturday descended into a stand-off between opposition leader Etienne Tshisekedi and police who blockaded his red Hummer as he tried to defy a rally ban. AFP PHOTO/GWENN DUBOURTHOUMIEU AFP

Tientallen aanhangers van Etienne Tshisekedi hebben postgevat voor het huis-annex-partijhoofdkwartier van hun sterke man in Limete, een volkswijk in Kinshasa. Etienne Tshisekedi (78) is al dertig jaar opposant in Congo. Hij nam het in de jaren tachtig op tegen de kleptocraat Mobutu Sese Seko, waarvoor hij meerdere keren in de gevangenis zat en werd gemarteld, en hij is de leider van de UDPS (Union pour la Démocratie et le Progrès Social), Congo’s oudste oppositiepartij. Sommigen noemen hem een demagoog of een populist, anderen een oproerkraaier. Zelf noemt ‘Tshitshi’ al wie minder lang in de oppositie zit dan hijzelf, ongeloofwaardig.

Volgens de eerste resultaten van de presidentsverkiezing heeft Tshisekedi goed gescoord. De race tegen zittend president Joseph Kabila belooft spannend te worden. Maar op straat in Limete tonen de aanhangers van Tshisekedi zich zeker van de overwinning: hun ‘président’ wordt ook de nieuwe president van Congo. Als we hem spreken toont Etienne Tshisekedi zelf zich al net zo overtuigd.

Bij de verkiezingen van maandag zijn veel onregelmatigheden vastgesteld. Aanvaardt u het resultaat?

„Absoluut. Er gebeurden onregelmatigheden, maar in veel gevallen hebben de Congolese kiezers die zelf rechtgetrokken. Wij wachten het resultaat geduldig af, want we weten toch al welke richting het uitgaat. De dagen van Joseph Kabila als president van Congo zijn geteld. Op 6 december loopt zijn mandaat af. Het is belangrijk dat hij dan zelfs geen uur langer aan de macht blijft.”

Wat als hij dat weigert?

„Iedereen zal de verkiezingsuitslag respecteren. Ook Kabila, ce bonhomme.”

Vier presidentskandidaten eisen dat de verkiezingen ongeldig worden verklaard. U deelt niet hun mening?

„Ik begrijp best waarom die vier (onder wie Senaatsvoorzitter Kengo wa Dondo en de belangrijke opposant Vital Kamerhe, red.) het resultaat ongeldig willen laten verklaren. Zij krijgen op een verkiezingsbijeenkomst nog geen vijftig man samen en beseffen dat ze bij de verkiezing niet goed hebben gescoord.”

Vóór deze verkiezing weigerde u één gezamenlijke oppositiekandidatuur tegen Kabila. Sluit u samenwerking met de andere opposanten ook nu uit?

„Ik heb het idee van één gezamenlijke kandidaat (één kandidaat voor het presidentschap, een tweede voor het premierschap en een derde als Kamervoorzitter, red.) nooit gesteund. Het was een idioot idee om zo naar de kiezer te trekken. De Congolezen weten immers al lang wie de verhoopte verandering zal brengen.”

U bedoelt uzelf?

„Natuurlijk! Het volk heeft mij al uitgeroepen tot president.”

Hebt u al met andere opposanten gesproken, sinds de verkiezingen?

„Nee, en ik zou ook niet weten waarom. Op verkiezingsdag, stond Vital Kamerhe (presidentskandidaat en oud-bondgenoot van Kabila, red.) plots voor mijn deur. Ik heb geweigerd hem te ontvangen.”

Waarom niet? Kamerhe komt uit Kivu, hij heeft wellicht erg goed gescoord in Oost-Congo.

„Met de stemmen van Kamerhe heb ik niks te maken. Het probleem met Kamerhe is dat als je met hem praat, hij achteraf op straat een ander gesprek navertelt.”

U vertrouwt hem niet?

„Precies. Maar de andere oppositiekandidaten vertrouw ik evenmin. Vergeet niet dat ik ook tegen hen oppositie heb gevoerd.”

Dus als u president wordt, komt de eerste minister niet uit hun rangen?

„In geen geval, dat sluit ik uit. De toekomstige premier komt uit mijn partij, de UDPS. Ik heb tijdens deze verkiezing een volstrekte meerderheid in het parlement nagestreefd.”

Eerder riep u uw aanhangers al op de overwinning desnoods op straat ‘op te eisen’. Zaterdag kwam het in Kinshasa al tot gewelddadige rellen.

„Ik betreur uw interpretatie van de realiteit hier in Congo. Het volk moet de angst van zich afschudden. De Congolezen eisen verandering. Het is hun democratisch recht om dat via een publieke manifestatie te doen.”

U lijkt erg zeker van de winst, na dertig jaar oppositie. Is deze verkiezing voor u het eind van een lange strijd?

„Volgens de VN-ontwikkelingsindex staat Congo nummer 187 op 187 landen. Onder mijn bewind wordt Congo een groeiland. Voor mij is dit het gelukkige eind van een zeer lange strijd, voor Congo het begin van een welvarende toekomst.”