Wrange komedie

De legendarische, zogenaamde Amsterdamse humor is doorgaans ver te zoeken in de soap rond Ajax, maar toch zijn er ook de afgelopen weken momenten geweest waarop ik bijna vertederd in de lach schoot.

Vooral de hondstrouwheid van de vrienden van Johan Cruijff heeft komische kanten. Zo hoorde ik Jaap de Groot, onafhankelijk sportjournalist van de onafhankelijke De Telegraaf, op de tv klagen over de houding van ex-PSV’er Ronald Waterreus, die in Studio Voetbal had gezegd dat „de hele club Ajax weg moet”. Waterreus mocht wel wat meer solidair met de Ajaxspelers zijn, foeterde De Groot.

Een PSV’er die solidair met Ajax moet zijn! Alsof ze daar ooit vergeten zijn hoe Cruijff de PSV’ers Jan van Beveren en Willy van der Kuijlen uit het Nederlands elftal treiterde. Zelfs Cruijffvriend Jan Mulder zei onlangs dat die twee PSV’ers destijds schandelijk behandeld zijn. Nee, tussen Ajax en PSV komt het nooit meer goed. Als ik in mijn Eindhovense familiekring wel eens argeloos iets gunstigs over Ajax zeg, is de stemming meteen bedorven.

Onbedoeld komisch was deze weken ook het briljante een-tweetje tussen de vrienden Johan Cruijff en Johan Derksen in het tv-programma van de laatste. Edgar Davids had twee dagen eerder Cruijff beschuldigd van een racistische uitspraak („Jij zit hier alleen maar omdat je zwart bent”) tegen hem.

Eerst legde Derksen ons geduldig uit in welke context wij die uitspraak moesten plaatsen. Ik vond het toen nog altijd een op z’n minst onbeschofte uitspraak, maar veel tijd om daarover na te denken kregen we niet, want daar hing Cruijff al, geheel toevallig, zelf aan de telefoon. Was hij het eens met de uitleg van Derksen, vroeg presentator Genee. En, verdomd, Cruijff was het ermee eens! Derksen had het zelfs zo mooi uitgelegd dat hij er niets meer aan hoefde toe te voegen – wat hij dan ook nauwelijks deed.

Als het om Cruijff gaat, kent de hoerigheid in medialand geen enkele grens meer. Neem het praatprogramma Pauw & Witteman waar voornoemde De Groot, onafhankelijk journalist van de onafhankelijke De Telegraaf, de kans kreeg tot vaste gast uit te groeien als het over Cruijff en Ajax gaat. Kan dat eigenlijk wel, vroeg Witteman, een krant die actie voert voor één bepaalde partij in een conflict. Natuurlijk kan dat, zei De Groot. En hij had gelijk: zelfs in Pauw & Witteman kan het, zolang De Groot maar door Cruijff ingestoken nieuwtjes over Ajax vertelt.

Zo bleven we lachen, al was het soms als een voetballiefhebber met kiespijn.

En nu? Over de afloop van deze wrange komedie heb ik geen twijfels. Cruijff en zijn vrienden hebben het al glansrijk gewonnen. Hun tegenoffensief in de media is volledig geslaagd – petje af. Ze stuurden aan op de ontbinding van de raad van commissarissen – en dat gaat gebeuren. Alleen, niet Cruijff zal worden ontbonden, maar die andere vier: van hen zullen we nooit meer iets horen. Cruijff komt door de achterdeur gewoon terug, als adviseur. Louis van Gaal zal zich terugtrekken. Wat heeft hij te zoeken bij een club waar hij vanaf de eerste dag zal worden kapotgemaakt door Cruijff en zijn aanhang? Het zou, eh, zelfmoord zijn.

De wil van Cruijff zal voortaan wet zijn bij Ajax op de ondoorgrondelijke manier die bij hem past. Hier een lekje, daar een columnpje, en kijk eens aan, wordt daar niet vriendje X benoemd en vijandje Y verwijderd?

Over vijf jaar is Ajax weer wereldkampioen, toch?