Twijfelen aan moederliefde blijft enorm taboe

Uitgevers zagen eerst geen brood in We Need to Talk About Kevin van Lionel Shriver. Toch werd het boek een groot succes. De film staat volgens haar „eng dicht bij wat mij voor ogen stond”.

Of ze het boek niet kon herschrijven tot een comedy. Dat was wat Lionel Shriver te horen kreeg toen ze tussen 2001 en 2003 haar boek We Need to Talk About Kevin aan tientallen literaire agenten aanbood. Ze durfden het niet aan, een verhaal over een tiener die tot een gruwelijke daad komt. Of ze dan tenminste de ergste scène kon schrappen?

Shriver weigerde haar boek aan te passen en benaderde zelf een uitgever die er, zij het voorzichtig, wel iets in zag. Het boek werd een onverwacht groot succes: meer dan 1 miljoen exemplaren verkocht in tientallen landen. ‘Kevin’ sloeg vooral aan door mond-tot-mond reclame: in leesclubs en op internet werd er veel over gediscussieerd. In die discussies stond niet het tienergeweld centraal, maar falend ouderschap.

Zelf verklaart Shriver het succes van Kevin uit het feit dat de moeder van Kevin, Eva, zich durft af te vragen of ze wel van haar zoon heeft gehouden en wat haar eigen aandeel is in zijn schuld. „Het is een taboe, twijfelen aan liefde voor je kind. Ouders, en vooral moeders, worden geacht van hun kinderen te houden. Punt. Met name van hun zoons, wat die ook doen.’’

Het boek was voor Shriver ook een privé-onderzoek naar de vraag of ze zelf wel kinderen wilde. „Ik was begin veertig, en wilde weten waarom ik het moederschap steeds maar uitstelde. Dit boek hielp bepaald niet en nu is het te laat, maar ik heb er wel vrede mee.’’ Het succes van haar boek hielp haar iets minder neerslachtig te zijn. „Mijn leven is niet echt veranderd, maar ik ben wel iets minder vatbaar voor depressie.’’

Naar de verfilming van ‘Kevin’ keek ze uit. „Tilda Swinton is een goede keus voor de rol van Kevins moeder, ze is apart.’’ Maar verder heeft Shriver meer dan genoeg van ‘Kevin’. „Alsof ik een kind heb, dat maar nooit opgroeit.’’ Iedere keer dat er een geweldsincident is op een middelbare school, wordt Shriver benaderd als expert. Maar ze weigert uit principe nog over de ‘highschoolkillers’ te praten. „Die jongens doen het omdat ze aandacht willen, die geef ik hun niet meer.’’

Na de première van de film op het festival van Cannes reageerde Shriver opgetogen. Opmerkelijk voor deze vrouw die over het algemeen veel scheutiger is met haar kritiek dan met lof. In The Guardian schreef een artikel over haar „paria-manuscript dat het tot Cannes schopte’’. Ze prijst zichzelf gelukkig, want de film van regisseur Lynne Ramsay vindt ze geweldig. „Goeie cast, mooi verfilmd en thematisch trouw aan het boek. Bepaalde plekken, zoals het vreselijke gelikte huis in een buitenwijk waar Eva and Franklin wonen, zijn bijna eng dicht bij wat ik voor ogen had.’’

Haar ontmoeting in Cannes met acteur Ezra Miller, die Kevin als tiener speelt, vond Shriver surrealistisch. Praten met Miller leek zo zeer op een gesprek met Kevin dat ze zich na de première van de film met tot spleetjes toegeknepen ogen tot hem wendde en zei: ‘You little shit.’ Shriver schrijft: „Rationeel wist ik beter, maar iets in mij geloofde werkelijk dat dit kind moorden had gepleegd, en dat hij nog steeds best trots was op zichzelf.’’

De film heeft noodgedwongen veel scènes moeten overslaan uit de ruim 400 pagina’s tellende roman. „Al die scenes zitten nog steeds in het boek’’, constateert Shriver tevreden. „Net als alle literaire reflectie die in de film is verdampt.’’ Fans van haar boek hoeven de film niet te vrezen, meent Shriver. „De film draagt met geweldige beelden bij aan het verhaal, maar kan niets stelen van het originele boek.’’

Birgit Donker

Lionel Shriver: We moeten het even over Kevin hebben. Contact, 430 blz. €10, –

    • Birgit Donker