Onrust over dienstplicht

Alle Turken moeten in dienst, ook als ze in Nederland wonen. Afkopen kon altijd voor 5.000 euro.

Dat gaat straks 10.000 euro kosten, kondigde Turkije aan.

Turkish soldiers march during a changing of the guard ceremony at Anitkabir, the mausoleum of modern Turkey's founder Mustafa Kemal Ataturk, in Ankara October 8, 2011. REUTERS/Murad Sezer (TURKEY - Tags: POLITICS MILITARY) REUTERS

Dat wordt niks. Ramazan Ozten (34) kijkt naar de ruim honderd mannen die zich verdringen voor het Turkse consulaat in Rotterdam en schudt zijn hoofd. „Het is chaos.” Eergisteren stond hij hier ook al. En gisteren weer, vanaf zeven uur ’s ochtends. Ozten wil bij het consulaat zijn militaire dienstplicht afkopen. Maar of het gaat lukken? „Ik ben nummer 127 in de rij. Nog even wachten.”

De dienstplicht geldt voor alle mannen met een Turks paspoort tot 38 jaar, ook als zij in het buitenland wonen. Ze kunnen er onderuit als zij 5.000 euro betalen en een verkorte militaire cursus van drie weken volgen. Zonder bijbetaling duurt de dienstplicht 18 maanden. Wie niets doet, wordt als deserteur beschouwd en kan strafrechtelijk vervolgd worden in Turkije.

Vorige week kondigde premier Erdogan van Turkije echter aan dat de ‘afkoopsom’ wordt verhoogd naar 10.000 euro. Wanneer de wetswijziging ingaat, weet niemand nog. Maar het nieuws heeft grote beroering veroorzaakt onder de Turkse gemeenschap in Nederland.

Veel mannen nemen het zekere voor het onzekere en kwamen de afgelopen twee dagen massaal naar de Turkse consulaten in Rotterdam en Deventer. Om nog snel even hun dienstplicht af te kopen.

Eén van hen is Musa Yesil (35). Hij werkt in de steigerbouw en draagt een spijkerjack. „Belachelijk”, vindt hij de wetswijziging. „Tienduizend euro is enorm veel geld. Nu moet ik al regelmatig overwerken om alle rekeningen te kunnen betalen.” Ramazan Ozten denkt dat meer arme Turken de dupe worden van de nieuwe regels. „Rijken hebben genoeg geld om de afkoopsom te betalen, maar veel arme Turken zijn straks veroordeeld tot militaire dienst.”

Er is maar één manier om er onderuit te komen: het Turkse paspoort inleveren. Maar dat wil Ozten niet. „Ik ben in Turkije opgegroeid. Mijn familie woont er. En mijn vriendengroep. Nee, Turkije is mij te waardevol.”

Voor Gokan Yildiz (32), die met vier vrienden voor het consulaat staat te wachten, is het een actueel dilemma. De vrienden voelen zich allemaal meer Nederlander dan Turk, zeggen ze. „We zijn opgegroeid in Nederland. Zelfs als we in Turkije zijn, praten we Nederlands met elkaar.”

Maar Yildiz maakt zich ook zorgen over zijn toekomst in Nederland. „Het gaat hier slecht met de economie. En wie krijgen daar de schuld van? De buitenlanders.”

Zijn vriend Hikmet Tag (34) knikt. „Als de werkloosheid toeneemt, gaan mensen extreem-rechts stemmen”, weet hij. „Zo ging het ook met de Joden in de Tweede Wereldoorlog.”

„Daarom peins ik er niet over om mijn paspoort weg te doen”, zegt Yildiz met een ernstig gezicht. „Hiermee heb ik tenminste iets achter de hand. Dan maar 5.000 euro armer.” Hij kijkt naar de lange rij voor zich. „Als ik tenminste nog aan de beurt kom.”

    • Andreas Kouwenhoven