Natuurfilm onthult veel over stand van technologie

One Life Regie: Michael Grunton, Martha Holmes. In: 34 bioscopen. ****

De BBC heeft een lange traditie in het maken van prachtige programma’s over de natuur. Sinds een jaar of tien monteren ze uit het materiaal van de diverse ambitieuze tv-series die ze produceren ook een versie voor de bioscoop. The Blue Planet werd Deep Blue (2004), Planet Earth werd Earth (2007) en nu is er One Life, grotendeels gebaseerd op de tiendelige serie Life (2009).

Het commentaar van David Attenborough werd vervangen door de vertelstem van acteur Daniel Craig (James Bond). Uit 10.000 uur aan beschikbaar materiaal werden 85 adembenemende minuten samengesteld en voorzien van sterke, gevarieerde muziek van componist George Fenton.

Natuurfilms onthullen niet alleen veel over het gedrag en de natuurlijke habitat van verschillende diersoorten, maar ook over de stand van de technologie. De vaak spectaculaire beelden voor Life werden mogelijk door nieuwe vindingen in cameralenzen en high speed-camera’s. Camera’s kunnen steeds dichterbij komen, haarscherp filmen in natuurlijk licht en de acties van dieren extreem vertragen, zodat bijvoorbeeld schitterend zichtbaar wordt hoe de lange tong van een kameleon plots kan toeslaan en een vlieg te grazen neemt.

Ondanks de hoeveelheid materiaal die in alle uithoeken van de aarde werd gefotografeerd is het de samenstellers gelukt hieruit een coherente vertelling te destilleren. One Life gaat vooral over het ouderschap, over de band tussen ouders en hun kind. Zo zien we op Antarctica een moederzeehond haar baby beschermen tegen extreme temperaturen en een ijzige wind door voor hem te gaan liggen. Zij vangt de wind op en houdt hem warm. Later zien we een luie gorilla weliswaar een slechte vader zijn, maar hij beschermt wel op feilloze wijze het territorium tegen indringers. De documentaire laat vervolgens zien hoe allerlei dieren op vaak ingenieuze wijze voedsel zoeken voor hun kroost. In deze episodes komt de educatieve insteek van One Life naar voren.

Keer op keer wordt benadrukt dat ook dieren werktuigen uitvinden om hun omgeving de baas te worden, zoals kapucijneraapjes die het met hulp van grote stenen lukt om harde noten te kraken. Heel soms is de voice-over wat te zalvend en antropomorfisch in het benadrukken van de overeenkomst tussen mens en dier. Een octopus beseft volgens de commentaarstem bijvoorbeeld dat zij een hoger doel dient. Als haar eitjes uitkomen sterft zij met de blik van haar pasgeboren baby’s op haar netvlies. Alsof zij zich bewust is dat zij zich opoffert voor het welzijn van haar nageslacht. Dat gaat wat ver.

André Waardenburg