Mondige burgers (3)

Vier dagen voor de parlementsverkiezingen probeert regeringspartij Verenigd Rusland haar zes tegenstanders zoveel mogelijk te ondermijnen. De voorzitter van de Centrale Kiescommissie Vladimir Tsjoerov, een oude vriend van Poetin uit Leningrad, heeft bijvoorbeeld de tv-verkiezingsspotjes van Jabloko, Rechtvaardig Rusland en de LDPR van Zjirinovski verboden, omdat ze aanleiding zouden geven tot extremisme - in een daarvan wordt bijvoorbeeld de drastische verhoging van de gas-en-lichtkosten aan de kaak gesteld, door die te vergelijken met de lage pensioenen. Andere spotjes zijn verboden omdat ze kritiek leveren op Verenigd Rusland, door bijvoorbeeld te zeggen ‘Heeft u genoeg van groente? Kies dan Jabloko’ - groente is de bijnaam voor de hoge ambtenaren van Poetin.

In Jekaterinburg werd ook de beroemde 86-jarige actrice Rimma Markova de mond gesnoerd. Ze was speciaal uit Moskou overgekomen  voor een ontmoeting met haar bewonderaars in een lokaal Huis van de Cultuur. Maar toen ze daar arriveerde was ineens de elektriciteit uitgevallen. De directie van dat theater verwachtte blijkbaar dat ze haar kritiek op premier Poetin en president Medvedev zou herhalen, die ze onlangs in een live-uitzending op de staatstelevisie uitte. Ze noemde beide leiders toen verraders  en een ramp voor het land.

Uit angst voor herhaling van die kritiek en mogelijke represailles door de lokale autoriteiten had de directie van het theater toen maar de stroomschakelaar omgedraaid. Wat moet je anders doen op zo’n korte termijn?

De fans hadden inderhaast vijftig zaklantaarns gekocht om de zaal alsnog te kunnen verlichten en de ontmoeting met de actrice door te kunnen laten gaan. Maar helaas.

De woedende Markova liet het er niet bij zitten. Ze gaf de organisatie ervan langs en zei dat er in Rusland niet te leven valt. ,,Stel je eens voor hoe bang ze zijn”, roept ze in het filmpje (Rimma spreekt vanaf 2 minuut 19). ,,Ze begrijpen niet dat dit slecht is en in een  revolutie eindigt. Want alles wat ze doen, doen ze tegen het volk. Ze maken Rusland en haar kinderen dood.” En zo gaat ze maar door. Een dappere vrouw, zoals er zoveel zijn in Rusland, vooral van die oudere generatie.

Aan de andere kant laat het optreden de knulligheid van een regime zien, dat blijkbaar bang is voor de kleinste groep mensen, die er wel eens andere opvattingen op na zou houden.

Het worden spannende verkiezingen zondag. Dat staat voorop. Want sinds 1991 zijn de burgers in dit land niet zo mondig geweest als nu. Dat Russen in het algemeen passief zijn is dan ook een fabeltje.