Iran dieper in isolement

De internationale gemeenschap heeft de anti-Britse aanvallen in Iran scherp veroordeeld. Ook Rusland uitte scherpe kritiek.

Iran heeft gisteren zijn internationale isolement verdiept met de bestorming door betogers van de Britse ambassade en van een Brits wooncomplex in Teheran. De Iraanse regering heeft haar spijt betuigd voor „onaanvaardbaar gedrag door een klein aantal betogers, in weerwil van inspanningen van de politie”, maar de Britse regering en de internationale gemeenschap zijn razend. De bestorming volgde op de afkondiging van harde Britse sancties tegen Iran wegens zijn omstreden nucleaire programma.

De Iraanse regering heeft conform internationale verdragen de plicht ambassades en andere officiële vertegenwoordigingen te beschermen. Er zijn veel aanwijzingen dat de radicale factie in Iran, die in een machtsstrijd is gewikkeld met de groep rond president Ahmadinejad, dit incident heeft georganiseerd om de bevolking achter zich te krijgen tegen de vijandige buitenwereld.

De Britse regering waarschuwde gisteren meteen voor „ernstige consequenties”. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties veroordeelde de bestormingen „in de sterkste bewoordingen”. De Amerikaanse president Obama noemde het gebeurde „onacceptabel”. Ook Rusland, dat vaak Irans kant kiest tegen de rest van de internationale gemeenschap, kwam gisteren direct met een scherpe veroordeling van de bestormingen.

De spanningen tussen Iran en Groot-Brittannië liepen de afgelopen weken snel op na de publicatie van een rapport waarin het Internationale Atoomenergie Agentschap meldde over harde aanwijzingen te beschikken dat Iran een kernwapen ontwikkelt. Iran noemde het rapport volstrekt ongefundeerd. Maar de Britse regering kondigde negen dagen geleden eenzijdig nieuwe harde sancties tegen Iran af. Ook de Verenigde Staten kwamen met nieuwe, harde sancties. Maar die hebben geen ambassade meer in Teheran.

De Iraanse regering liet weten dat de Britse maatregel niets uitmaakte omdat er door eerdere sancties al nauwelijks meer onderlinge handel was. Maar de Iraanse woede kwam enkele dagen later duidelijk naar buiten met de aanvaarding van een wetsvoorstel door het parlement om de betrekkingen met Groot-Brittannië te verlagen.

Wegens zijn nucleaire programma, zijn radicale taal naar buiten toe en zijn steun voor het Syrische regime en gewapende bewegingen als Hezbollah en Hamas zit Teheran al in een diep internationaal isolement. De economie heeft zwaar te lijden onder zich opstapelende sancties van de VN-Veiligheidsraad, de Verenigde Staten, de Europese Unie en Groot-Brittannië.

Al voor dit incident was afgesproken dat de Europese Unie morgen weer bijeenkomt om over verscherping van de sancties te praten. Frankrijk had al opgeroepen tot het afsnijden van de Europese banden met de Iraanse Centrale Bank en het bevriezen van de olie-import uit Iran. Zulke ingrijpende strafmaatregelen stuitten echter op verzet van sommige Europese landen, waaronder Scandinavische landen en Griekenland. Dat laatste land is bijna geheel afhankelijk geworden van Iran omdat het door zijn grote financiële problemen geen olie uit andere landen meer kan betrekken. Na de bestormingen hebben de voorvechters van de harde lijn jegens Iran, waaronder ook Nederland, echter het tij mee.

De laatste onderhandelingen tussen beide zijden dateren al weer van twee jaar geleden. Een oplossing voor de nucleaire controverse is nu verder weg dan ooit tevoren.