Hoe werken die dna-sprays eigenlijk?

In haar woonplaats Amsterdam ziet Petra-Ellen van Vulpen soms borden op straat met de tekst: ‘Gebied beveiligd met dna-spray’. Hoe werkt die spray, wil ze weten. „Want dat bord zegt mij zo niks.”

Dat zo’n bord Van Vulpen weinig zegt, is precies de bedoeling. De werking van de dna-spray is namelijk vooral preventief. De tekst ‘Gebied beveiligd met dna-spray’ wekt de indruk dat daar op allerlei plaatsen sprays zijn aangebracht. Dat valt wel mee, hooguit in enkele winkels. Het is de bedoeling dat overvallers net als Van Vulpen in het ongewisse blijven over waar de sprays hangen en hoe ze precies werken. Volgens de politie Rotterdam-Rijnmond is het een groot succes. De tientallen winkels in deze politieregio die sinds 2008 een dna-spray bij de ingang hebben, worden volgens een woordvoerder amper nog overvallen. De Rotterdamse politie heeft zelfs nog nooit een overvaller aangehouden met dna-materiaal van zo’n spray op zijn lichaam of kleding. Daaruit trekt de politie de conclusie dat dna-sprays „een enorme preventieve werking” hebben.

Een winkelier met dna-spray drukt bij een overval op de alarmknop die hij bij zich draagt. Daarmee alarmeert hij de politie en activeert hij de dna-douche bij de deur die sproeit als de overvaller de winkel verlaat. Iedere winkel sprayt een unieke, transparante dna-vloeistof. Die blijft zeker zes dagen zitten en is met speciale uv-lampen van de politie te zien.

Als een overvaller met dna-materiaal op het lichaam of kleding wordt aangehouden, dan kan een match tussen dat dna en het dna van een overvallen winkel worden gebruikt als bewijsmateriaal in een strafzaak. Maar nooit als enige bewijs. „Een jas met dna erop kan natuurlijk gewisseld zijn van eigenaar”, zegt een woordvoerder van het OM.

De grote vraag is natuurlijk of het totale aantal overvallen door dna-sprays afneemt. Voorlopig lijken de problemen zich alleen te verplaatsen. In Amsterdam bijvoorbeeld bleef het totale aantal overvallen in 2010 gelijk. Alleen in een proefgebied in Amsterdam-Zuid met dna-sprays liep het aantal winkelovervallen met 60 procent terug. De gemeente Amsterdam werkt daarom aan een brede invoering. Winkeliers in omringende gemeenten als Diemen en Amstelveen kunnen er dus ook maar beter alvast een aanschaffen.

Wilmer Heck

    • Wilmer Heck