Generaals van Navo en Warschaupact bespreken doctrine Uniek overleg Oost en West

WENEN, 16 jan. - De Amerikaanse generaal Colin Powell heeft gisteren in Wenen gezegd enorm bemoedigd te zijn door de eerste bewijzenvan een historische herdefiniering van de doctrine van het Warschaupact in de richting van een defensieve positie. Hij verklaarde dit op de eerste dag van het seminar over militaire doctrines, waaraan alle landen van Europa (behalve Albanie), de Verenigde Staten en Canada deelnemen.

Powell, voorzitter van de verenigde chefs van staven, stond in zijn rede tot de conferentie uitvoerig stil bij de recente veranderingen in de landen van het Warschaupact. 'De reducties en het terugtrekken van de strijdkrachten van het Warschaupact zijn voor ons bemoedigend, evenals de verklaringen van de Sovjet-Unie dat haar politiek van dwang - zoals de Breznjev-doctrine - tot het verleden behoort'.

Hij voegde er aan toe dat de vooruitzichten voor een snelle vooruitgang in wapenreducties, en voor een hergroepering op grote schaal van Europese veiligheidsafspraken, hernieuwde hoop geven om de gespleten erfenis van de Tweede Wereldoorlog eindelijk uit de wereld te helpen.

Vooral Powells zinsnede over de Amerikaanse troepen in Europa trok sterk de aandacht: 'Er is niets onaantastbaar en heilig als het gaat omhet aantal troepen dat in Europa is gestationeerd'.

Hij hield in zijn rede vast aan de NAVO-doctrine van de 'flexible response' en de voorwaartse verdediging. Vooral het concept van de voorwaartse verdediging kan op deze conferentie een belangrijk punt van discussie worden. Voorwaartse verdediging gaat ervan uit dat bij een gewapend conflict tussen de militaire bondgenootschappen ook in de eerste fase van de strijd geen meter NAVO-gebied - in de praktijk: van de Bondsrepubliek - aan de vijand zal worden prijsgegeven. De diepte die nu eenmaal nodig is om een conventioneel conflict met de vijand te beslechten, zoekt de NAVO bij deze strategie op het gebied van de DDR. Ondanks herhaalde verzekeringen van de NAVO dat deze strategie defensief is, generaal Powell zei dat ook gisteren weer, meenthet Warschaupact toch offensieve elementen in de voorwaartse verdediging te zien. Een geheel nieuw element heeft de 'voorwaartse verdediging' nog meer in de belangstelling gebracht: tot voor drie maanden was de DDR nog een zeer duidelijk te definieren militaire en politieke tegenstander van de NAVO. Dat maakte, in ieder geval theoretisch gesproken, de grote verwoestingen die in de DDR door de voorwaartse verdediging zullen worden aangericht iets minder moeilijk verteerbaar. Nu echter de politieke situatie in de DDR zo dramatisch is veranderd is het de vraag of de NAVO deze strategie nog langer kan handhaven. Generaal John Butler, hoofd beleidsplanning en analyse van de verenigde chefs van staven, verklaarde op een persconferentie dat de NAVO aan de 'voorwaartse verdediging' zal vasthouden zolang er nog geen akkoord over conventionele wapenreducties in Europa is. Maar daarna voorzag ook hij 'problemen voor het concept'.

De Bondsrepubliek was ooit de ontwerper en de grootste voorvechter van de 'voorwaartse verdediging' om te voorkomen dat 'de diepte op het gebied van West-Duitsland zou worden gezocht'.

Westduitse vertegenwoordigers hielden ook gisteren onwrikbaar vast aan het standpunt van Bonn. De inspecteur-generaal van de Bundeswehr, admiraal Dieter Wellershof, zei in zijn rede: 'Voor de Bondsrepubliek Duitsland is de voorwaartse verdediging de belangrijkste voorwaarde voor het lidmaatschap van het bondgenootschap'.

Hij ging niet in op een mogelijk snelle veroudering van dit concept.