Facebook rakelt het retronieuws op

Brekend nieuws: man landt op de maan

Dankzij een koppeling met sociale netwerken schotelen krantensites hun lezers artikelen van decennia geleden voor. De voorpagina trekt bezoekers met stokoude berichten: retronieuws via Facebook.

‘Ze had een lange neus en een grote mond – maar goed, die heeft Barbra Streisand ook”, vertelt een beeldhouwer over Muckle Mou’d Meg, naar verluidt de lelijkste vrouw van Schotland.

Het citaat komt uit een aardig verhaaltje uit de Britse krant The Independent van 26 mei 1999. Dit bericht prijkte afgelopen week opeens weer bovenaan de website van de krant. En het is geen toeval: hetzelfde gebeurt met een artikel uit 1997 over een 11(!)-jarige vader die buiten de belangstelling wil blijven terwijl de 15-jarige moeder de publiciteit zoekt.

Opeens prijken deze verhalen weer op de voorpagina van de site, in het hoekje ‘meest gelezen’ en ‘meest gedeeld’. De reden: The Independent heeft een zogeheten Facebook app, waarmee Facebook-leden hun vrienden laten weten dat ze een artikel aan het lezen. Die zien de link verschijnen, worden nieuwsgierig en klikken ook op het bericht. Zo genereerde het bericht over de lelijkste vrouw van Schotland al meer dan 2.000 ‘vind ik leuk’ -noteringen.

En als een artikel zo vaak gelezen wordt, dan pikken de automatische tellers van de website dat ook op en krijgt het oude verhaal vanzelf een prominente positie. Dat versterkt weer het effect, want nu zien ook mensen die niet met Facebook inloggen de link naar het stuk. De kans dat ze erop klikken, wordt groter. Grote kans dat mensen die dit artikel lezen, ook even naar Muckle Mou’d Meg op zoek gaan.

De Britse website The Register bedacht de leukste kop voor dit verschijnsel: ‘Breaking News: man lands on moon’ . Het zijn de gevolgen van frictionless sharing, delen zonder drempels, de omstreden term waarmee Facebook-oprichter Mark Zuckerberg een nieuw fase van het sociale netwerk inluidt. De kranten die Facebook gebruiken – niet alleen The Independent – laten automatisch een spoor van gelezen artikelen na. De artikelen met de meest sensationele koppen maken de grootste kans om opgepikt te worden door vrienden in het sociale netwerk.

Facebook stemt de online wereld af op onze gedeelde interesses. Maar de wereld wordt ook kleiner als je achter het nieuws van vrienden blijft aanlopen. Misschien passen die artikelen wel bij je smaak, maar de kans wordt kleiner dat je ‘objectief’ verrast wordt door iets nieuws.

Sociale media werken verschraling in de hand, stelt The Filter Bubble. Dit boek van Eli Pariser (zaterdag een bespreking in deze krant) gaat over „dat wat het internet voor je verbergt”. Pariser beschrijft een online wereld waarin het nieuws wat je ziet bepaald wordt door de plek waar je woont, je salaris en de vrienden die je hebt.

Op de cover van The Filter Bubble staat ook een aanrader van Chris Anderson. Hij schreef in 2004 een beroemd artikel over The Long Tail op internet: het grote aanbod aan informatie op het web creëert niches waar op den duur voor elk wat wils te vinden is. En die levert meer op dan de recente artikelen die je nu verkoopt. Maar al is het leuk om oude films, boeken, games of muziek te herontdekken, een markt voor retronieuws was er nog niet. Met uitzondering van de plichtmatige jaaroverzichten die medio december over luisteraars, kijkers en lezers worden uitgestort.

Online kranten zijn blij met de extra lezers die hun Facebook-app kan genereren. Het kan ook handig zijn om artikelen die je las te bewaren via Facebook, maar niet iedereen laat graag een spoor van gelezen stukken voor zijn vrienden na. Frictionless sharing uitschakelen gaat zo: installeer de betreffende Facebook-app, ga naar privacyinstelling (rechts bovenaan op je Facebook pagina) kies ‘apps en websites’, selecteer bijvoorbeeld The Independent, kies onder privacy-instellingen voor ‘Aangepast’ en selecteer daar de optie ‘Alleen ik’.

Of sneller: log uit bij Facebook.