130 keer tegen vogels gevlogen

De toename van het aantal vogels rondom Schiphol bedreigt de vliegveiligheid, meldt de Onderzoeksraad voor Veiligheid.

Aanleiding voor het onderzoek was de aanvaring op 6 juni 2010 van een Boeing van Royal Air Maroc op Schiphol met een vlucht ganzen.

1Wat gebeurde er?De Canadese ganzen kwamen tijdens de start van het toestel op vijf meter hoogte in een van de twee motoren terecht. Enkele motorbladen raakten beschadigd of braken af en beschadigden andere delen van de motor. Nagenoeg alle stuwkracht verdween. De bemanning besloot onmiddellijk terug te keren naar Schiphol. De noodlanding werd „niet geheel volgens de geldende richtlijnen uitgevoerd”, zegt de Onderzoeksraad. Het toestel vloog te laag over een dichtbevolkt gebied. Aan de rand van Haarlem werd op minder dan een kilometer een 145 meter hoge KPN-zendmast gepasseerd. De bemanning wist dat niet; luchtverkeersleiders zien geen hoge obstakels op hun radar.

2Zijn er vaak vogelaanvaringen?Vorig jaar waren er 130 aanvaringen met vogels op Schiphol, op 400.000 starts en landingen. Dat waren er drie jaar geleden 112. Aanvaringen met ganzen komen niet vaak voor maar zijn gevaarlijk doordat ganzen groot zijn en in groepen vliegen. Ook zijn er de afgelopen tien jaar veel ganzen bijgekomen. De afgelopen drie jaar verdubbelde het aantal tot 50.000 in het gebied twintig kilometer rondom Schiphol. „Het risico van vogelaanvaringen is daardoor fors toegenomen”, aldus de Onderzoeksraad. In het buitenland komen ook geregeld vogelaanvaringen voor, al lijkt het probleem op Schiphol groter. De oorzaken zijn onbekend.

3Wat valt er aan te doen?Op Schiphol verjagen vijftien mensen vogels, onder meer met roofvogels. De vogelwachters schieten lichtkogels af en maken herrie. Er wordt onaantrekkelijk gras gezaaid. De meeste ganzen vliegen buiten Schiphol. Die laat de provincie afschieten. Dat waren er vijf jaar geleden duizend, inmiddels zijn dat er achtduizend. Ook worden gaatjes in eieren geprikt en eieren in maisolie gedompeld. Verder zijn er weinig waterpartijen en worden boeren gestimuleerd hun akkers na de oogst snel om te ploegen. Er lopen ook internationale onderzoeken om vliegtuigmotoren zo te ontwerpen dat vogels er niet in kunnen vliegen. Maar deze ontwerpen zijn niet geschikt voor alle vliegtuigen en ze zijn soms om andere redenen minder veilig. De Onderzoeksraad adviseert het aantal ganzen snel te verminderen. Staatssecretaris Atsma (Infrastructuur en Milieu, CDA) oppert ganzen in het voorjaar te vangen en te vergassen. Dat is volgens hem diervriendelijker dan eieren schudden en geeft minder stress dan afschieten. Wel moet Brussel daarvoor toestemming geven.

Arjen Schreuder

    • Arjen Schreuder