Rutte in Amerika

Voor het eerst maakt premier Rutte samen met minister Rosenthal (Buitenlandse Zaken, VVD) vandaag zijn opwachting bij de Amerikaanse president Obama in het Witte Huis. Dit soort bezoeken dreigt al gauw uit te groeien tot mythische proporties, en het is daarom goed dat premier Rutte voorafgaand aan zijn bezoek mogelijk hoge verwachtingen temperde.

Op de agenda staan alle actuele kwesties: de schuldencrisis, de situatie in de Arabische wereld en de komende NAVO-top in Chicago. Maar het valt allemaal in de sector bijpraten. Dit soort contacten is vooral goed voor de atmosfeer. Nederland hoort binnen de Europese Unie tot één van de trouwste bondgenoten van de Verenigde Staten. En Rutte betitelde zichzelf afgelopen week tijdens zijn persconferentie na afloop van de ministerraad nog eens als een „echte transatlanticus”.

Hiermee staat hij in de spagaat die de Nederlandse traditie al decennia kenmerkt: één been in de Europese Unie, het andere been aan de andere kant van de oceaan. Een voorzichtige poging van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, eind vorig jaar, om die vrijblijvende positie iets los te laten en sterker te kiezen voor Europa, werd ogenblikkelijk gecorrigeerd door minister Rosenthal.

Nederland blijft een trouw bondgenoot van de Amerikanen. Daar zit ook een groot economisch eigen belang bij. Nederland is de op twee na grootste buitenlandse investeerder in de Verenigde Staten. Andersom zijn de Verenigde Staten de grootste directe buitenlandse investeerder in Nederland, wat goed is voor 225.000 banen. Juist voor het koesteren van deze positie zijn gesprekken op het hoogste niveau van belang.

Wat daarna resteert is letterlijk het ‘plaatje’ dat vooral van invloed is op de binnenlandse politiek. Premier Balkenende is gedurende zijn hele ambtsperiode achtervolgd met de beelden waarbij hij dociel in the Oval Office de hand drukte van president Bush. Het stond model voor de onvoorwaardelijke steun van Nederland aan de Amerikaanse inval in Irak. Andersom kon zijn voorganger Kok zich optrekken aan de warme woorden die president Clinton sprak over de ‘Derde Weg’ die de Nederlandse premier als eerste in de praktijk bracht.

Rutte zal ongetwijfeld kunnen rekenen op de nodige complimenten van president Obama. Nederland doet wat werk in Afghanistan, speelt bij de schuldencrisis zijn rol in Europa en was niet geheel afwezig toen de NAVO actief was boven Libië.

Met andere woorden: een bezoek in de categorie ‘business as usual’. Geheel passend bij de ambities van dit minderheidskabinet.