Kerk wist al lang van omvang misbruik

Binnen de Rooms-Katholieke Kerk was al in de eerste helft van de jaren vijftig bekend dat seksueel misbruik in jongensinternaten een groot en groeiend probleem was. Dat blijkt uit een rondzendbrief van de fraters van Tilburg die RTL Nieuws gisteren publiceerde. Het blijkt ook uit circulaires die het Katholiek Verbond voor Kinderbescherming in 1959 en 1962 stuurde naar 112 aangesloten voogdij-internaten en gestichten. Het NCRV-programma Altijd Wat bericht vanavond over deze circulaires.

De Kerk heeft altijd beweerd niet op de hoogte te zijn geweest van de omvang van het misbruik. Uit de brief en de circulaires blijkt dat in bredere kring bekend was dat seksueel misbruik een hardnekkig probleem was. Zo waarschuwde de katholieke kinderbescherming de internaten, na een reeks misbruikgevallen, voor „elementen” onder het personeel die ongeschikt zijn om aan minderjarigen leiding te geven. „In concreto hebben wij daarbij mensen op het oog die homoseksuele neigingen of een seksueel afwijkend gedrag vertonen.”

De algemeen overste van de fraters van Tilburg, Petrus Canisius, schreef in juni 1954 een brief die moest worden voorgelezen in alle internaten van de congregatie in Nederland. „De laatste jaren komt ontucht met kinderen frequenter voor dan vroeger”, schrijft hij. „Droevig is het te moeten constateren dat ook in de rangen van de katholieke leken, ja zelfs in die van kloosterlingen, dergelijke mislukkingen voorkomen.”

De oorzaak van het misbruik was volgens Canisius niet ver te zoeken: „De door de erfzonde bedorven natuur van de mens is zwak en tot het kwade geneigd.” Dat ontucht met kinderen vaker voorkwam dan in eerdere jaren, lag volgens de overste aan de tijdgeest. In de aanhef staat dat de brief moest worden voorgelezen door de leidinggevenden van de internaten. Daarna moest het document achter slot en grendel worden opgeborgen.

De congregatie van de fraters van Tilburg was in de jaren vijftig en zestig een van de grootste Nederlandse broedercongregaties. De 1.008 fraters (1960) verzorgden in heel Nederland onderwijs voor katholieke jongens.