En nu het gas erop

Volgend jaar gaat de maximumsnelheid op veel snelwegen omhoog.

Niet om tijdswinst te halen, maar om de automobilist tevreden te stellen.

Het is feest voor autorijdend Nederland. Vanaf 1 september 2012 mag op meer dan de helft van de snelwegen 130 kilometer per uur worden gereden. Ook worden op 1 juli de tachtig kilometerzones rondom de grote steden afgeschaft, met uitzondering van Rotterdam. Dat maakte minister Schultz van Haegen (Infrastructuur, VVD) gisteren bekend.

Veel tijdswinst levert het niet op, gemiddeld 1 procent per rit. Maar daar gaat het ook niet om, zei Schultz. „De hogere snelheid past bij de beleving van de automobilist, die niet begrijpt waarom hij niet harder mag als de wegen leeg zijn.” Uit onderzoek van het ministerie blijkt dat zes op de tien automobilisten voor de snelheidsverhoging is. Kosten om die behoefte van de automobilist te bevredigen: 132 miljoen euro, onder meer voor nieuwe verkeersborden en geluidsschermen.

Wat gaat er veranderen?

130 kilometer per uur wordt voortaan de norm. Zo hard mag je dus altijd rijden, tenzij anders staat aangegeven. Op 40 procent van de snelwegen (900 kilometer in totaal) is 130 kilometer straks 24 uur per dag toegestaan. Op 19 procent van de snelwegen mag dat alleen ’s avonds en ’s nachts. Dat laatste gaat bijvoorbeeld gelden voor de A2 tussen Amsterdam en Den Bosch. Daarnaast onderzoekt Schultz de komende maanden of op nog eens 19 procent van de snelwegen de snelheid omhoog kan. Dat zijn wegen die in de buurt van beschermde natuurgebieden liggen. Op de overige snelwegen blijft de snelheid 120 of 100 kilometer per uur. „Harder als het kan, langzamer als het moet”, vatte Schultz samen. En harder blijkt op op opvallend veel wegen te kunnen. Eerder ging Schultz ervan uit dat het om eenderde van de snelwegen zou gaan, de ANWB dacht aan enkele trajecten.

Hoe zit het rondom de grote steden?

Daar geldt nu een maximumsnelheid van 80 kilometer per uur. Ook daar gaat de snelheid omhoog, naar 100 kilometer, omdat de luchtkwaliteit de afgelopen jaren is verbeterd, aldus Schultz. Ook zorgt de huidige snelheidsbeperking voor een slechtere doorstroming van het verkeer. Over de A20 bij Rotterdam neemt Schultz later een besluit, als het experiment met 80 kilometer is afgelopen.

Hoe zit het met de gevolgen voor het milieu en de geluidsoverlast?

Dat valt reuze mee, concludeert Schultz, op basis van acht trajecten waar de afgelopen maanden met 130 kilometer is geëxperimenteerd. De luchtkwaliteit blijft aan de norm voldoen omdat auto’s de afgelopen jaren schoner geworden zijn. Daar waar problemen ontstaan met geluidsoverlast komen schermen of wordt het geluidsarme Zeer Open Asfalt Beton (ZOAB) aangelegd.

Maar is harder rijden niet gevaarlijk dan?

Dat is het wel, blijkt uit modelberekeningen. Zonder extra maatregelen leidt een hogere snelheid tot drie tot zeven extra verkeersdoden en 17 tot 34 extra ernstige gewonden. Daarom trekt Schultz geld uit om de veiligheid te verbeteren, bijvoorbeeld door in- en uitvoegstroken langer te maken en obstakels uit de berm te verwijderen. Ook komen er extra snelheidscontroles. Daarover is ze in gesprek met minister Opstelten (Veiligheid, VVD). Overigens, zei Schultz gisteren, zijn er bij de experimenten „geen ongevallen specifiek te herleiden tot de snelheidsverhoging”.

Iedereen naar 130 kilometer per uur dus...

Nee, in de praktijk zal dat niet gebeuren. Uit het experiment bleek dat de gemiddelde snelheid op die wegen met drie kilometer per uur omhoog ging. Dat gold niet alleen aan het begin van de proef, maar ook aan het einde. Goed om te weten: alle gevolgen voor milieu, geluid en verkeersveiligheid zijn gebaseerd op die snelheidsverhoging van 3 kilometer per uur, dus niet op de maximaal toegestane snelheidsverhoging van tien kilometer.

En hoe zijn de reacties?

Voorspelbaar. Volgens VVD-Kamerlid Charlie Aptroot gaat het om het „eerlijksgevoel” van automobilisten. Hij zegt dat die zich beter aan de maximumsnelheid houden als ze dat redelijk vinden. De PVV in de Tweede Kamer hoopt dat het allemaal wat sneller kan. GroenLinks-Kamerlid Liesbeth van Tongeren vraagt zich juist af „welk probleem we aan het oplossen zijn?” Ook Milieudefensie en Natuur en Milieu zijn tegen, net als Veilig Verkeer Nederland (VVN). De ChristenUnie in de Tweede Kamer vindt vooral dat de verkeerde prioriteiten worden gesteld. Fractievoorzitter Arie Slob: „Het kabinet bezuinigt op chronisch gehandicapten en zieken, maar investeert wel 132 miljoen in snelheidsverhogingen. Triest.”