De Ajax-fans weten het wel

Het duurde lang voordat de leden van Ajax waren uitvergaderd – nrc.next was al naar de drukker.

Een ding is zeker: de crisis is voorlopig nog niet voorbij.

De vergadering van de ledenraad over het conflict tussen Johan Cruijff en zijn vier medecommissarissen was gisteravond nog in volle gang toen deze krant naar de drukker ging. Honderden fans hadden zich bij aanvang voor de slagboom bij de Amsterdam Arena verzameld om hun steun te betuigen aan het ‘kamp Cruijff’. Bekende Cruijff-gezinde ledenraadsleden als Aron Winter en Keje Molenaar werden met luid gejuich ontvangen. Medestanders van president-commissaris Steven ten Have in de ledenraad zijn minder geprofileerd. Dat is misschien maar beter, want ook zij moesten door de haag van mensen.

Op de vergadering zou de bijna voltallige ledenraad tot een standpunt komen in de splijtende crisis die zich toespitst op de keuze voor Louis van Gaal als toekomstig algemeen directeur. Dat besluit werd genomen door de commissarissen Steven ten Have, Paul Römer, Edgar Davids en Marjan Olfers. Zonder instemming en medeweten van Cruijff. Twee weken van intense crisis waren het gevolg, bitter en voor iedereen te volgen.

Een chique oplossing zou zijn om de voltallige raad van commissarissen te verzoeken op te stappen. De stemming in de ledenraad is zwaarwegend omdat dit orgaan de vereniging Ajax vertegenwoordigt als grootaandeelhouder van Ajax NV. In een (buitengewone) algemene aandeelhoudersvergadering kan het standpunt ingebracht worden. Maar dat kan niet eerder dan over zes weken, zo schrijven de procedures voor. Voorlopig is het dus aan de leden van de raad van commissarissen zélf om conclusies te trekken uit het oordeel van de ledenraad. Een andere oplossing is dat het vertrouwen in de raad niet wordt opgezegd, dat zou hoogstwaarschijnlijk betekenen dat Cruijff opstapt.

Zondagavond zetten Cruijff en een groep van tien jeugdtrainers de vergadering nog eens extra onder druk door juridische stappen aan te kondigen tegen de benoemingen van Van Gaal, Martin Sturkenboom en Danny Blind in de directie van de Amsterdamse voetbalclub. De bezwaren van Cruijff richten zich niet op de personen, maar op het „met voeten treden van het voetbaltechnische beleid” door zijn vier medecommissarissen. Dat stellen de advocaten Mirjam de Blécourt en Mike Jansen van advocatenkantoor Baker & McKenzie die de belangen van Cruijff cum suis behartigen. De vereniging Ajax (waaronder de algemene ledenvergadering en de ledenraad), maar ook supporters en spelers zijn door de vier commissarissen „buitenspel gezet”, betogen de advocaten. „Cruijff en de jeugdtrainers achten de handelwijze van de raad van commissarissen ontoelaatbaar.”

De timing aan de vooravond van de ledenraadsvergadering was geen toeval. Door de jeugdtrainers ‘met technisch hart’ Dennis Bergkamp en Wim Jonk zo sterk bij de aangekondigde procedure te betrekken, stelt Cruijff nog eens scherp vast dat de verhoudingen tussen top en ‘werkvloer’ onherstelbaar verstoord zijn. Een nieuw drukmiddel op de ledenraad om het vertrouwen in de voltallige raad van commissarissen op te zeggen. Want als alleen Cruijff opstapt, zo lijkt de boodschap, zal opleidingscomplex De Toekomst goeddeels zonder personeel komen te zitten.

Heeft een rechtsgang kans van slagen? De vier commissarissen lijken hun besluit zonder Cruijff goed dichtgetimmerd te hebben. Ajax NV is een zogenoemd structuurvennootschap: benoeming van de directie is een (uitsluitende) bevoegdheid van de raad van commissarissen. Het enige wat de wet voorschrijft is een kennisgeving van een voorgenomen benoeming van een directeur aan de algemene aandeelhoudersvergadering. Dat heeft de raad van commissarissen gedaan, zo blijkt uit de aanvulling op de agenda zoals gepubliceerd op de Ajax-site. De besluitvorming binnen de raad van commissarissen moet plaatsvinden met inachtneming van de daarvoor geldende regels en de ‘redelijkheid en billijkheid’.

Wat redelijk en billijk is, beoordeelt de rechter. Commissarissen Ten Have en Römer hebben toegegeven dat Cruijff in het voortraject van de benoeming van de directie bewust is gepasseerd.

Wel zou hij tijdig zijn uitgenodigd voor de vergadering en had hij kunnen weten dat benoeming van de directie aan de orde was. „Dat was altijd het agendapunt”, aldus Römer.

Cruijff zei vorige week dat als de ledenraad het vertrouwen in zijn medecommissarissen niet op zou zeggen, hij zelf vertrekt. In zijn column in De Telegraaf stelde hij gisteren dat zijn generatie „een stap terug moet doen” en „een nieuwe en ambitieuze groep voetballers” Ajax terug moet brengen naar de top. „Dat moeten mensen als Van Gaal en ik niet meer willen.”

Cruijff wil wel gaan, maar dan niet alleen.