Besteed beheer van infrastructuur uit

Landen als Engeland willen binnenlandse pensioenfondsen en buitenlandse beleggers aanmoedigen grote infrastructurele plannen te financieren. Maar nu de rente op de staatsobligaties van het land een recorddiepte heeft bereikt, is particuliere financiering vaak duurder. De overheid kan beter haar voordeel doen met goedkope financiering en het management uitbesteden.

Er zijn twee belangrijke voordelen verbonden aan het betrekken van de particuliere sector bij aanleg en onderhoud van infrastructurele projecten, zoals de geplande hogesnelheidslijn tussen Londen en Birmingham. In de eerste plaats wordt de nationale schuld lager als bestedingsverplichtingen kunnen worden weggesluisd. Ten tweede kan het wegnemen van de staatscontrole de efficiëntie van aanleg en onderhoud van dit soort projecten ten goede komen.

Maar particuliere financiering is meestal duurder dan het kapitaal dat door overheden wordt bijeengebracht. Die hogere lasten worden doorgaans terugverdiend middels hogere (huur-)prijzen of beheerskosten. Sommige landen uit de eurozone worden nu ook met hogere financieringskosten geconfronteerd. Maar vanuit het perspectief van de Britse regering zijn de eigen staatsobligaties belachelijk goedkoop.

Uit een in augustus door Britse parlementariërs gepubliceerd rapport over het Private Finance Initiative van de Britse regering blijkt dat particulier kapitaal 8 procent per jaar kost. Nu er in de eurozone een bijzonder koude wind waait, staat de rente op Britse staatsobligaties momenteel tussen de 2 en 3 procent.

Een ander probleem is dat de bouwers en beheerders van grote infrastructuurprojecten – evenals hun uiteindelijke gebruikers – dikwijls behoefte hebben aan financieringssteun door de staat. Met behulp van slimme boekhoudkundige trucs is het wellicht mogelijk zulke verplichtingen van de overheidsbalans te laten verdwijnen, maar daarmee zijn ze nog niet weg. En hoewel de schuldencrisis van de eurozone sommige beleggers heeft overvallen, zullen de markten deze lasten nu waarschijnlijk toch gaan doorberekenen.

Een beter idee is infrastructurele projecten middels staatsleningen – waarop pensioenfondsen en buitenlandse beleggers graag intekenen – te financieren, maar het beheer uit te besteden. Varianten op dit model zijn al op verschillende plekken zichtbaar: de Britse regering houdt bijvoorbeeld het eigendom van en de controle op defensie-installaties in eigen hand, maar huurt particuliere bedrijven in voor het dagelijks beheer. De overheid, die de rol speelt van toezichthouder en kwaliteitscontroleur, kan er op deze manier voor zorgdragen dat de installaties efficiënt worden beheerd.

Deze aanpak verandert weinig aan de verhouding tussen de nationale schuld en het bbp, waardoor zo velen worden verlamd. Maar het vermogen om rente te betalen is wat er werkelijk toe doet. Aan die verplichting kan makkelijker worden voldaan met een goedkope en efficiënt beheerde infrastructuur.

Robert Cole

Vertaling Menno Grootveld