Beleggersrebellie maakt bedrijven overnamerijp

ls beleggers kriegelig zijn over tekortschietende resultaten, kunnen zij kiezen uit een schietschijf met drie functies. De hoogste toezichthouder, de financiële man of de bovenbaas.

Bij pakketjesvervoerder TNT Express zeggen ontevreden beleggers vanochtend in de Wall Street Journal directievoorzitter Marie-Christine Lombard de wacht aan. Prestaties zijn prut, ze moet weg.

Bij uitgever van professionele informatie Reed Elsevier was financieel directeur Mark Armour twee maanden geleden de klos. Eerst beleggerspressie, straks weg.

Bij ingenieurs- en adviesbureau Grontmij (716 miljoen euro omzet; 9.500 eigen medewerkers) in De Bilt klonk het rumoer van bijltjesdag. De laatste drie weken vertrokken achter elkaar president-commissaris Frank Meysman, vice-voorzitter van de commissarissen Sjoerd Eisma en financieel directeur Mel Zuydam. In deze drie weken is de koers 48 procent gedaald. Gisteren steeg de koers wat na de aankondiging van de komst van drie zwaargewichten in de top, maar minder dan de markt als geheel opliep. Vanochtend verspeelde koers de winst weer.

De bijltjesdag volgde op een paleisrevolutie onder de grote beleggers van Grontmij. De leidende vocale belegger, vermogensbeheerder Frederik van Beuningen van beleggingsfonds Darlin, is steeds ontevredener. Als hij content is (Beter Bed, Sligro), weet heel beleggend Nederland dat, maar als hij boos wordt ook. En dan blijft het niet bij woorden.

Zijn ongenoegen is begrijpelijk. De financiële positie van Grontmij begon vorig jaar te schuiven met de overname à 120 miljoen euro van Ginger, een Frans bedrijf. Meerdere grote Grontmij-beleggers hadden eerder duidelijk gemaakt dat zij geen prioriteit gaven aan grote fusies en overnames. Van Beuningen zei op 18 mei 2010 op de aandeelhoudersvergadering: van fusie komt ruzie.

Grontmij deed het toch.

De kredieten (229 miljoen euro) zijn een molensteen. De last wordt tot in de top gevoeld. Ginger-oprichter en inmiddels Grontmij-directeur Jean-Luc Schnoebelen besteedde een deel van de verkoopwinst op zijn Ginger-belang aan nieuwe aandelen Grontmij. Hij kocht 905.923 stuks tegen een koers van 14,35 euro. Zijn verlies tot nu: 8,5 miljoen euro.

Allesbepalend voor Grontmij: wat zijn de afspraken met de banken over de kredieten? Grontmij zit in een markt waar overheidsopdrachten cruciaal zijn. De overheid bezuinigt. Het bedrijfsleven volgt. Grontmij kwam drie weken terug met een winstalarm.

Duidelijkheid over de bankafspraken heeft Grontmij in zijn jaarverslag 2010 niet gegeven. Daarmee ondergraven de commissarissen, de directie, maar ook de externe accountant (KPMG) hun geloofwaardigheid. Vier jaar na het uitbreken van de kredietcrisis is het niet acceptabel dat ondernemingen zulke cruciale informatie weglaten. Dit zijn geen gegevens waar beleggers om moeten zeuren.

De beurskoers is ingestort uit vrees dat Grontmij de afspraken met de banken zal schenden, nieuwe aandelen moet uitgeven en met de opbrengst schuld aflost.

Er is natuurlijk ook een andere mogelijkheid: een overname à la Wavin, de buizenproducent uit Zwolle. Wavin was voor zijn beursgang in 2006 opgezadeld met een hoge schuld. Zo krikten de toenmalige private equity-eigenaren hun rendement op. In de kredietcrisis bleek dat een zware dobber. Wavin gaf reddingsaandelen uit, werkte hard aan schuldreductie, maar kan het na het informele overnamebod van de Mexicaanse concurrent Mexichem niet bolwerken als zelfstandig bedrijf. Grontmij wacht een vergelijkbaar lot.

menno tamminga