VVD'ers willen niet moeilijk doen op het jaarcongres

De liberalen houden het graag gezellig op hun congres. Een beetje kritiek kan, op de gekte in het energiebeleid bijvoorbeeld. Maar té spannend mag het niet worden.

Het moest zaterdag niet over heikele actuele politieke kwesties gaan. Al bij het doornemen van de agenda van het jaarcongres was dat de VVD-leden duidelijk. Er waren workshops met cabaretiers (om „te leren overtuigen”), een lezing van een Jemenitische activiste („maak niet alleen Nederland, maar de hele wereld liberaler”) en vooral ruim aandacht voor de rekruteringsfunctie van de partij – met andere woorden: voor het vinden van de juiste mensen voor de politieke ambten die de grootste partij van Nederland de komende jaren mag vervullen.

Het gros van de leden vond het prima. „We zijn de grootste. We leveren een uitstekende premier en het kabinet doet het prima.” Met een broodje in de hand verwoordde het lid Jos van der Vorst, voorzitter van de afdeling Gelderland, de gevoelens van de dag. Dus even niet zeuren vandaag over het gedrag van gedoogpartner PVV, de kleine meerderheid in de Kamer of de houdbaarheid van de coalitie in een economische crisis.

Slechts een enkeling klaagde. Zo merkte het lid Berend Stolk uit Leiderdorp op dat bij ieder congres minder microfoons staan opgesteld. Jan Bezemer uit Rotterdam sprak zelfs van een „beschamend lege agenda”. Waarom kunnen de leden niet praten over kwesties als het algemeen verbindend verklaren van cao’s of bijvoorbeeld de aanschaf van de JSF? Afkeurend geroezemoes uit de zaal.

Toch toonde de vicevoorzitter van de partij, Mark Verheijen, begrip voor de kritiek. Behalve kaderpartij en campagnepartij, zei hij, moet de VVD ook debatpartij zijn. „Te spannend moet het niet zijn, maar wel iets spannender.” De zaal barstte in gelach uit.

Ook de enquête die deze krant hield onder actieve VVD’ers, had de congresgangers niet van hun stuk gebracht, zo bleek in de lange lunchpauze. Over de uitkomsten geen klachten. Hayke Veldman, fractievoorzitter in de gemeenteraad van Nijmegen: „Precies zoals je zou denken toch?” Alleen de keuze voor D66 boven PVV als toekomstige coalitiepartner verraste sommigen. „In mijn omgeving”, aldus een VVD’er, „zeiden veel van onze mensen bij de laatste verkiezingen: ‘in het stemhokje sta ik niet voor mezelf in, misschien schiet mijn hand wel uit naar rechts’.” Albert van der Giessen uit Vlissingen: „Er zijn heel weinig overeenkomsten met D66. Die partij is links.” Weer een ander: „Ik vind dat we niet nu al moeten janken. Het gaat prima zo.” De meeste actieve leden wezen op de vraagstelling in de enquête: met wie zou de VVD het beste een coalitie kunnen aangaan na volgende verkiezingen. „Niet nu.”

De paar kritische vragen die de partijtop te verwerken kreeg, gingen niet over de bezuinigingen, die maatschappelijk veel onrust veroorzaken. Op die bezuinigingen zijn de leden trots. Verschillende sprekers, onbder wie scheidend JOVD-voorzitter Martijn Jonk en premier Mark Rutte zelf, onderstreepten dat het ook zonder crisis goed was geweest dat Nederland achttien miljard bezuinigt op de uitgaven van de rijksoverheid.

Waar VVD’ers wel kritisch over zijn? Windmolens. Een verontrust lid sprak over het „vervuilen van het laatste stukje vrije horizonbeleving”. Stef Blok, VVD-fractievoorzitter in de Tweede Kamer, liet in zijn geruststellend bedoelde antwoord zien dat er niets over is van GroenRechts, een oud initiatief van Rutte. De gekte in het energiebeleid, zei Blok, zal wel weer overwaaien. Dan kan Nederland gewoon weer op de oude voet verder, zonder rare windmolens. Nu moet de partij nog concessies doen aan de meerderheid op dit gebied.

Het is sowieso beter om het doemdenken op een lager pitje te zetten, zei Rutte tegen de leden. Want het gaat niet alleen goed met de VVD, het gaat goed met heel Nederland. „We zijn bijna onvindbaar op de wereldkaart, maar we zijn wel de zeventiende economie van de wereld.” En ja, doemdenken zit in de natuur van de mens. Rutte: „Maar dat maakt het nog niet waar.”

    • Roeland Termote
    • Pieter van Os