Techtuur heeft de toekomst

Uit twee nieuwe publicaties blijkt dat met gentech en nano we steeds dieper doordringen in de natuur. Wat is natuur nog in ons hoofd? Een Apple en een Blackberry?

Als je het woord appel googelt op afbeeldingen verschijnen er appels. In het Nederlands is dat nog zo. Maar als je het Engelse woord apple googelt, verschijnt het logo van het bedrijf Apple. Pas de 35ste afbeelding bij het woord apple is een appel. De cultuur heeft het gewonnen van de natuur, is de voor de hand liggende conclusie. Straks zullen kinderen bij apple eerder aan computers dan aan fruit denken. Net zo is een jaguar al geen roofdier meer maar een auto, is een poema een schoen geworden, en wordt een schelp een multinational.

Je zou die appel, die auto, die schoen en die schelp kunnen zien als uitingen van een nieuw soort natuur, van ‘natuur 2.0’ of van ‘techtuur’, een versmelting van natuur en cultuur. Heeft het bijvoorbeeld nog zin om een onderscheid te maken tussen het weer, een natuurlijk gegeven, en het financiële systeem, dat door mensen is gemaakt? Beide kun je maar tot op zekere hoogte voorspellen. En is een appel wel zo natuurlijk? Appels zijn net als computers door mensen gemaakt – een wilde appel is tamelijk oneetbaar. Het enige verschil is dat de mens voor de appel levend materiaal gebruikte en voor de computer dood. En wat is er belangrijker in mijn leven? Ik kan makkelijker zonder appels dan zonder smartphone. Daarmee kan ik telefoneren, brieven schrijven, fotograferen, muziek luisteren, boeken lezen, kaart lezen, tv kijken, planten en dieren determineren, en spelletjes spelen – ook al is met de laatste maar de vraag of ik dat zelf doe.

Evolutie kan soms snel gaan. Het duurde jaren voor een computer een mens kon verslaan bij schaken en spelen tegen een machine werd lang als not done beschouwd. Maar nu laten mensen vrijwillig twee computers tegen elkaar spelen. Wordfeud, scrabble voor op de smartphone, is nu een populair spel. Maar behalve wordfeud kun je in de appstore ook allerlei wordfeudhulpjes downloaden, wel negen verschillende. Eigenlijk laten mensen een dergelijk hulpje gebruiken, twee machines tegen elkaar spelen. Zonder het te weten – of zonder het erg te vinden.

Dit artikel werd gepubliceerd in NRC Handelsblad op Vrijdag 25 november 2011, pagina 1 & 2. U kunt het hele artikel van Bianca Stigter hier lezen.