Eastwoods bekering

Clint Eastwood werd groot als oudtestamentische wreker. Als inspecteur Callahan zuiverde hij namens de moral majority Amerika’s straten van hippies, maffiosi en etnisch gespuis. Middeleeuws fascisme, schreef een invloedrijke filmcritica in 1971.

Het moet hem geraakt hebben: als regisseur kwam hij terug op wraak. In Mystic River (2003) is wraak tragisch, want onomkeerbaar. In Unforgiven (1992) tragisch, want persoonlijk en escalerend. Eastwood gromt de sheriff, die op zijn manier de wet handhaaft, vlak voor diens executie toe: „Met rechtvaardigheid heeft dit niets te maken.” Inderdaad. Wij staan achter Eastwood, maar eigenlijk verdient de sheriff onze steun.

Logisch dat hij besloot nog één keer te acteren in Gran Torino (2009). In dit melodrama is hij een inspecteur Callahan met pensioen. De kleurrijke Vietnamese buren lokken hem uit zijn isolement, hij helpt hen tegen een lokale jeugdbende. Als dat slechts tot escalatie leidt, brengt Kowalski, zoals Eastwood in deze film heet, het hoogste offer. Eastwoods bekering tot het Nieuwe Testament? De andere wang in plaats van oog om oog? Ja, maar in het besef dat Jezus’ kruisdood toch ook een soort wraakoefening was; een triomfantelijk offer dat vijanden veroordeelde tot het hellevuur. Een echt held wreekt zich desnoods via het graf.

Coen van Zwol