Rijdend chemisch laboratorium is de zwaarste Marskar ooit gemaakt

Het is weer Mars-seizoen: eens in de circa twee jaar staat Mars gunstig om er interplanetaire sondes naar toe te sturen. Op 9 november vertrok de Russische sonde Phobos-Grunt, om al meteen in een baan om de aarde te stranden. Hopelijk vergaat het Mars Science Laboratory (MSL) beter. Dat is de NASA-sonde die, als alles naar wens is gegaan, vandaag is gelanceerd aan boord van een Atlas-V-Centaur-raket, om in augustus volgend jaar de Marskar Curiosity af te leveren.

De 2,5 miljard dollar kostende missie is tot nog toe de meest ambitieuze naar een planeet die inmiddels berucht is om de vele falende sondes. De eerdere succesvolle Marskarretjes, Sojourner, Spirit en Opportunity, waarvan de laatste het na zeven jaar nog steeds doet, wogen hooguit 185 kilogram. Daarbij is de 900 kilogram wegende Curiosity een bakbeest ter grootte van een kleine personenauto.

Hij is daarmee te zwaar om omhuld door airbags naar het oppervlak te tuimelen, zoals zijn voorgangers deden. Het eerste stuk van de afdaling in de ijle Marsatmosfeer remt een hitteschild de sonde af, daarna klapt er een grote parachute uit. Het laatste stukje komt voor rekening van de nog onbeproefde techniek van de sky crane, een platform dat met stuwraketten afdaalt tot 7 meter hoogte, terwijl Curiosity eronder aan een kabel naar het oppervlak afdaalt.

Na lang wikken koos men als landingsplaats de vijf kilometer diepe Gale-krater bij de Mars-evenaar, waar miljoenen jaren geleden waarschijnlijk water in heeft gestaan. De berg in het centrum van de krater zal Curiosity als het even kan beklimmen om verschillende geologische lagen te onderzoeken.

Als energiebron gebruikt de kar 4,8 kilo plutonium, waarvan de stralingswarmte omgezet wordt in elektriciteit. Zo kan Curiosity ook ’s nachts en tijdens de schemerige marswinters doorwerken, als het aan de plutoniumvoorraad ligt wel 14 jaar, hoewel de nominale missie 22 maanden duurt.

Een van de instrumenten is een krachtige laser die speldeprikjes Marsrots kan verdampen en vervolgens de chemische samenstelling kan bepalen door het licht van de vrijkomende hete gassen te analyseren. Verder is er ruim een dozijn camera’s en detectoren aan boord, vooral voor de analyse van organische moleculen die kunnen wijzen op (voormalig) leven.

Toch gaat Curiosity volgens NASA officieel niet op zoek naar leven, maar naar bewijzen dat er op Mars ooit gunstige omstandigheden voor leven zijn geweest. Uit eerder onderzoek naar micro-organismen in vacuüm bleek dat het denkbaar is dat primitieve levensvormen met meteorieten van de aarde naar onze buurplaneet zijn gereisd. Ook weten we intussen vrij zeker dat Mars ooit een warmere, vochtiger planeet was, met stromend water.

Dat levensvormen in het nu kurkdroge, met straling overgoten Marsoppervlak lang zouden overleven, is onwaarschijnlijk. Maar mocht dat toevallig in de Gale-krater wél zo zijn, dan heeft MSL een goede kans om ze te vinden.

Bruno van Wayenburg

    • Bruno van Wayenburg