Overal 130 km/uur, als het aan de VVD ligt

Op sommige stukken snelweg geldt sinds enkele maanden een limiet van 130. Het debat over de nadelen is verstomd. Zelfs Veilig Verkeer Nederland is behoorlijk mild. „Wij begrijpen de politiek wel.”

Bestuurders die hun auto stil zetten bij het tankstation Streepland in het Brabantse Zevenbergschen Hoek hebben op de A16 allemaal 130 kilometer per uur mogen rijden.

Hoe is dat?

„Heerlijk”, zegt Jack van der Sanden. Hij woont in de buurt en maakt vaak gebruik van dit stuk snelweg, waar je sinds 31 mei niet langer maximaal 100 maar maximaal 130 kilometer per uur mag rijden. Buiten de spits dan. „Een groot verschil. Je kunt lekker doorrijden.”

Claire Clement is vanuit haar woonplaats Landgraaf, in Limburg, op weg naar haar dochter in het Zuid-Hollandse Bergschenhoek. „Heel prettig”, vindt ze de verhoging. „Je kunt gemakkelijker vrachtwagens inhalen. Het rijdt ook rustiger. Er zijn minder mensen die op je bumper zitten omdat ze per se harder willen rijden.”

Een enkeling is tegen. „Symbool politiek”, vindt Frans de Beer uit Almere. „Nergens voor nodig. Het is ook slecht voor natuur en milieu. Ik rijd nooit 130.”

Op acht stukken snelweg mag sinds enkele maanden harder worden gereden. Voorafgaand aan de maatregel regende het waarschuwingen. Het milieu wordt er niet beter van. Wie 130 rijdt, verbruikt 10 procent meer brandstof dan wie 120 rijdt. De uitstoot van CO2 neemt toe. Er is meer verkeerslawaai. En een hogere limiet trekt extra verkeer aan.

Inmiddels is het stil.

Het debat over de nadelen stokt. De VVD wil dat haar eigen minister Schultz van Haegen (Infrastructuur en Milieu) op meer dan de helft van alle snelwegen 130 kilometer als maximum snelheid invoert, zei VVD-Kamerlid Charlie Aptroot deze week bij de behandeling van de verkeersbegroting. „De norm moet 130 worden. Op matrixborden kun je dan altijd nog lagere snelheden voorschrijven als dat echt nodig is.” Hij wil ook af van veel stukken snelweg waar 80 kilometer de norm is. „Dat leidt alleen maar tot meer files. En die files leiden tot vervuiling.”

De effecten van de snelheidsverhoging worden dezer dagen door het ministerie van Infrastructuur en Milieu onderzocht. De minister heeft beloofd komende maand haar conclusies te trekken. Eerder kondigde ze aan dat de verhoging op ongeveer eenderde van de snelwegen mogelijk moet zijn.

Hoogleraar transportbeleid Bert van Wee van de TU Delft stelt dat er veel te weinig ervaring is opgedaan om er duidelijke conclusies aan te verbinden. „Ik begrijp dat de politiek op basis van deze proeven een beleid wil maken, maar dat zou ik als wetenschapper nooit voor mijn rekening durven nemen.” Neemt bijvoorbeeld de verkeersveiligheid af? „Uit alle internationale onderzoeken blijkt dat 1 procent harder rijden leidt tot bijna 4 procent meer doden. Maar dat wil ook weer niet zeggen dat de snelweg onveilig wordt. De snelweg is nog altijd veel en veel veiliger dan provinciale wegen. Al was het maar omdat daar veel bomen langs de weg staan.”

Veilig Verkeer Nederland is ook behoorlijk mild. „De mens is niet gemaakt voor het maken van zulke hoge snelheden”, zegt een woordvoerder. „En hoe hoger de snelheid, des te lastiger om bij gevaar in een fractie van een seconde de juiste beslissing te nemen.” Maar anderzijds: „Wij begrijpen ook wel dat de politiek deze maatregel neemt als daarmee de doorstroming wordt bevorderd.”

Veelbesproken is ook de reistijdwinst. Het overgrote deel van de weggebruikers is hooguit enkele minuten eerder op zijn plaats van bestemming. „Mensen hechten daar niet veel waarde aan”, zegt Bert van Wee. Reistijdwinst wordt hoger gewaardeerd op langere ritten, zegt hij. Het verschil tussen 60 en 70 minuten is volgens hem belangrijker dan tussen 10 en 20 minuten. „Bijvoorbeeld het verschil tussen een gewone trein en een hogesnelheidslijn.” Maar volgens minister Schultz zijn ook individuele minuten van belang. Er rijden dagelijks honderdduizenden auto’s op de weg. Als die allemaal hun reis met een minuut of wat verkorten, is dat gezamenlijk veel winst, zei ze deze week op de radio.

Toen dit stuk van de A16 bij Breda jaren geleden werd geopend, maakten omwonenden zich zorgen dat auto’s met 100 kilometer per uur door twee open tunnelbakken pal langs woonwijken zouden rijden. De brandweer eiste extra veiligheidsmaatregelen in de tunnel. Nu rijden automobilisten er met 130 kilometer doorheen. En je hoort er bijna niemand over.