Op de remise Lekstraat schrijven we stakers in

Gerard Smit (60) zit op de tram in Amsterdam. Namens AbvaKabo zit hij in de ondernemingsraad van vervoerbedrijf GVB. Vorig weekend werd er gestaakt. „Als minister Schultz nu niet luistert, voeren we in december weer actie.”

Donderdag, 17 november

Het is nog donker als ik bij de remise Lekstraat parkeer. Binnen staan trams van de lijnen 3, 4, 7, 9, 12, 14 en 25. Voor ik uitrijd kijk ik of er voldoende zand aan boord is, voor als de wielen geen grip op de rails krijgen. Ik controleer de wagen op beschadigingen, ik check de instrumenten. Dan zet ik de kastjes op ‘25’. Vroeger deed je dat met de hand, nu gaat alles automatisch. En dan rijd ik de remise uit. Het is half zeven.

De vroegste ritten zijn het mooist. Dan is Amsterdam nog rustig. Kun je de dag lekker beginnen. Je ziet het steeds hectischer worden, meer verkeer, meer passagiers. Bij je derde ritje zit de wagen helemaal vol.

Om één uur meld ik mij bij de afdeling Veren, waar ik kom om te praten over de situatie van een collega. Ik ben voor de AbvaKabo eerstelijnsconsulent: collega’s komen met vragen en problemen bij mij. Als het om een geschil met het bedrijf gaat, praat ik met de leidinggevenden. Zo probeer je een conflict op te lossen zonder dat de rechter eraan te pas komt.

Vrijdag

Lekker vrij. Onze dochter woont nog thuis. Ze studeert in januari af als arts, daar ben ik gigantisch trots op. Zodra je klaar bent, heb ik tegen haar gezegd, ga je d’r uit. Als het lukt hoor. Kan je winnen van twee vrouwen? Nee, grapje, het mag best wat langer duren van mij.

Zaterdag

Op zaterdag gaan we altijd naar de markt hier in Almere. Vanmiddag ga ik aan de slag met de open haard. In de buurt zijn ze bezig met de bestrating e. Overal ligt snoeihout. En ik ga in onze moestuin werken. De meeste mensen doen veel te veel aan hun planten, die maken het veel te ingewikkeld. Tuinieren is hartstikke makkelijk. Je moet gewoon de natuur zijn werk laten doen.

Zondag

Op de remise Lekstraat zie ik toe op de inschrijving van stakers en praat ik met de werkwilligen. Dat gaat heel gemoedelijk hoor, we gaan niet de confrontatie aan. Maar ik probeer hen er wel van te overtuigen dat de bonden in actie komen voor de toekomst van álle werknemers. Soms schamen ze zich dan. En na zo’n gesprek zijn er altijd een paar die zich toch inschrijven als staker. Vanochtend waren het er tien die tekenden en het uniform weer konden uittrekken.

Half twaalf stap ik op de bus naar het Centraal Station. Vandaag protesteren we tegen de bezuinigingsplannen op het openbaar vervoer. In de drie grote steden wordt 24 uur niet gereden.

Ik zie collega’s uit andere steden, en collega’s die eigenlijk vrij hebben. Het is de eerste keer dat we zo’n manifestatie op zondag hebben en de opkomst is boven verwachting, wat mij betreft. We krijgen goeie medewerking van de mensen in de stad.

Hoogtepunt is het moment dat een bus doormidden wordt gezaagd. Tussen het zesde en het vierde deel kan hij zo worden doorgezaagd, dat de voorkant los verder kan rijden. De doorgezaagde bus staat voor de bezuinigingen: 40 procent. De overheid wil door aanbesteding 120 miljoen korten op het openbaar vervoer in de grote steden. Dat gaat echt niet. Kijk, 20 miljoen op drie steden, dat gaat heus wel. Je kunt altijd nog iets vinden, je kunt altijd wel iets slimmer doen. Maar dit is onmogelijk. Dit gaat onherroepelijk ten koste van de laagstbetaalden en de buitenwijken van de stad.

Maandag

De hele dag vergaderd op ons kantoor in Sloterdijk. Ik ben fractievoorzitter van de AbvaKabo in de ondernemingsraad.

Lijn 25 staat in Amsterdam op de nominatie om te worden opgeheven. Zonde, het is een fijne lijn, van de binnenstad naar Zuid. Ik rijd hem nu zo’n jaar of vijftien. Daarvoor heb ik heel lang de 3 gereden, van West via de sjieke Concertgebouwbuurt naar Oost. Die was helemaal prachtig. Al die oude Jordanezen die aan boord kwamen. De eerste wagen vertrok van de Zoutkeetsgracht. Je wist precies wie er bij het Marnixplein zouden instappen. En als ze d’r niet stonden, wachtte je even tot ze eraan kwamen. Moet je nou eens proberen! Heb je zo de mensen in je nek.

Passagiers hebben veel meer haast dan vroeger. Als er een ongeluk is gebeurd en we moeten wachten, beginnen ze meteen: ik moet de trein halen, kunnen we niet door? Man, wees blij dat je in de tram zit en dat je niet op straat onder die auto ligt. Ik zet nog altijd de deur open als ik iemand aan zie komen lopen. Mensen vervoeren, dat is mijn werk. Maar die houding is problematisch tegenwoordig. Alles is verzakelijkt.

’s Avonds bezoek ik mijn broer in het ziekenhuis. Goed nieuws! Ik hoop dat hij voor het eind van het jaar weer zelfstandig kan wonen.

Dinsdag

Ik was om kwart over acht op kantoor vanochtend en ik hoop dat ik vanavond om tien uur thuis ben. Overdag vergaderen over het onderdeel Techniek, dus de monteurs en zo. Vanavond ledenvergadering van de vakbond. Dan krijgen alle leden informatie over de nieuwe cao. Wat worden onze eisen? Twee procent? Drie procent? Daar hebben we het dan over.

Ik rijd nu 38 jaar op de tram. Het sociale aspect is in die tijd wel verdwenen. Begrijp me goed hoor, de etterbakjes op de tram zijn echt niet alleen Turken, Marokkanen en Antillianen. Dat zul je van mij niet horen. En bovendien: ze hebben het van ons geleerd, zeg ik altijd. Wij haalden vroeger net zulke rottigheid uit.

Ik behandel mensen zoals ze mij behandelen. Soms is dat stevig. Ik heb ook wel eens ruzie gehad met een passagier.

Woensdag

Weer vergaderdag, nu met alle bonden samen: Abvakabo, ABGP en de Vrije Lijst. Als minister Schultz nou nog niet naar ons luistert, voeren we in december weer actie. Op Sinterklaasdag vervoeren we alle passagiers gratis. In de politiek heeft de PVV de touwtjes in handen. Als die partij meegaat met de oppositie, is de aanbesteding van de baan. Dat hadden ze ook voor de verkiezingen gezegd, maar die belofte hebben ze verkocht om met VVD en CDA te kunnen meedoen. Dat heeft Wilders ook eerlijk toegegeven.

Donderdag, 24 november

Hele dag vakantieroosters besproken. Die moeten wij als ondernemingsraad ook nalopen. Ellenlang puzzelen. Volgend jaar maart hoop ik zelf vijf weken levensloop te pakken, dan willen mijn vrouw en ik naar Mexico.

Na al die vergaderdagen kijk ik weer uit naar zaterdag en zondag, als ik weer op de tram zit. Het is een van de twee mooiste beroepen die er zijn. Stratenmaker is het andere, dat was ik van mijn dertiende tot mijn 23ste. Af en toe rijd ik met mijn vrouw door Noord-Holland en dan zie ik in oude dorpjes soms nog straten met mijn steentjes liggen.