Omstreden financier Spyker en Saab

De vroegere geldschieter van de Nederlandse autofabrikant Spyker, Vladimir Antonov, werd deze week opgepakt in Londen. Antonov zou spaargeld hebben verduisterd om Saab op te kunnen kopen.

De eerste keer dat Vladimir Antonov in de Nederlandse pers opdook, was in december 2007. Toen werd bekend dat de Litouwse bank Snoras de noodlijdende Nederlandse sportwagenfabrikant Spyker van zakenman Victor Muller een lening had verstrekt.

De toen 33-jarige Rus Vladimir Aleksandrovich Antonov bleek topman en grootaandeelhouder van deze bank te zijn. Spyker kreeg 6,3 miljoen euro om de ergste financiële problemen op te lossen. In ruil daarvoor kreeg Snoras een belang van bijna 30 procent in het sportwagenbedrijf. Antonov werd vanaf dat moment de vaste geldschieter van Muller.

De jonge Russische bankier bleek een heus imperium te hebben. Een bank in Rusland, de Snoras bank in Litouwen, een fiks belang in de Letse bank Krajbanka, wat autoactiviteiten en investeringen in sportbedrijven. Zijn vermogen werd op een paar honderd miljoen euro geschat.

Afgelopen donderdag werd Antonov opgepakt in Londen, nadat justitie in Litouwen een dag eerder een Europees opsporingsbevel tegen hem had uitgevaardigd. Hij wordt verdacht van fraude en witwassen.

Antonov was een omstreden geldschieter. Er waren altijd geruchten over witwassen en connecties met de Russische maffia. Die zijn tot op heden niet bewezen. In maart 2009 werd zijn vader Alexander Antonov – ook bankier – in Moskou neergeschoten toen hij met zijn bodyguard zijn huis verliet. Het had volgens Russische media te maken met een conflict over een vastgoedproject.

Zoon Vladimir ging ook zelden zonder bodyguards de deur uit. Als autoliefhebber en investeerder is hij een regelmatig bezoeker van autobeurzen. De afgelopen jaren bezocht hij dan ook altijd even de de stand van Spyker. En nadat Spyker in februari 2010 het Zweedse Saab had gekocht, wipte hij meestal ook even aan op de Saab-stand. Dan schudde de kleine investeerder – strak in pak, stoppels van een paar dagen, omringd door een handjevol potige mannen – wat handen en verdween weer.

Zelf was Antonov niet direct betrokken bij de overname van Saab. Dat lag niet aan hem. Hij wilde graag. Maar toenmalig Saab-eigenaar General Motors (GM) en de Zweedse overheid wilden slechts toestemming geven voor de verkoop van Zweedse autofabrikant aan Spyker als Antonov zou verdwijnen. Antonov verkocht zijn belang aan Muller. En hij schreef een opiniebriefje naar The New York Times waarin hij repte van misplaatste „angst voor Russisch geld”.

Indirect bleek Antonov later wel degelijk betrokken. Voor de overname van Saab betaalde Spyker aan GM een gedeelte in preferente aandelen en een bedrag van 74 miljoen dollar in cash. Daarvoor leende Spyker 25 miljoen dollar van Tenaci, een investeringsvehikel van Victor Muller. Maar Tenaci had dat geld op haar beurt weer geleend van Antonov. Later leende Antonov nog eens zo’n 57 miljoen euro aan Tenaci. Dat leende Tenaci vervolgens ook weer aan Spyker, dat inmiddels Swedish Automobile heet. En zo was Antonov indirect een toch grote financier van Saab.

Handig zo’n zakenpartner met diepe zakken. Maar volgens toezichthouders in Litouwen en Letland heeft Antonov spaargeld van Snoras- en Krajbanka-klanten gebruikt om deze investeringen te doen. Bij de Snoras bank zou zo’n 386 miljoen euro zoek zijn, volgens justitie in Litouwen. De Krajbanka kan rond de 191 miljoen dollar niet meer traceren. De centrale bank van Litouwen heeft besloten dat de Snoras bank geliquideerd wordt. De afgelopen dagen ontstond er een bankrun en probeerden klanten nog zo veel mogelijk geld te pinnen. Het lot van de Krajbanka in Letland is nog onduidelijk.