Naakt douchen na de gymles? Echt niet!

Is het schaamte? Of kuisheid? Steeds vaker willen jongeren niet meer douchen na het sporten. Gymnastiekleraren maken zich zorgen. „Je moet fris in de les verschijnen.”

Shirtjes gaan uit, handdoeken worden gepakt. Een B-juniorenteam van voetbalvereniging DRL gaat douchen. Met onderbroeken aan. „Natuurlijk”, zegt Matsoe (17) in een blauwe boxershort. „Mijn teamgenoten hoeven mij toch niet naakt te zien? Ik ben geen homo.” De rest van zijn team lacht instemmend. In je blootje douchen, dat doen ze niet bij DRL, een club uit Rotterdam. „Omdat het vies is”, zegt Jordy (16). „Stel dat je even moet bukken? Nee man, dat kan echt niet.”

De jongens douchen na doordeweekse trainingen soms zelfs helemaal niet meer, zegt Jordy. De training is pas om half tien afgelopen. Dan heeft het team geen zin meer. „We douchen liever thuis.”

Ton Spee, jeugdvoorzitter van DRL, hoort het vaker van zijn trainers: jongens stappen niet graag de doucheruimte in. Kwalijke zaak, vindt Spee. Want onhygiënisch. Daarom heeft de club in zijn reglementen laten opnemen dat douchen verplicht is. Ook tijdens ouderavonden komt het aan bod. Spee: „De vanzelfsprekendheid om je af te spoelen na het sporten, is weg.”

Niet alleen op sportclubs dreigt bloot douchen in onbruik te raken. Ook op scholen is het een trend. Steeds minder scholieren douchen na de gymnastiekles, zegt Cees Klaassen van de Koninklijke Vereniging van Leraren Lichamelijke Opvoeding. „Leerlingen keren vaak ongewassen terug naar de schoolbankjes.”

Klaassen maakt zich er zorgen over. „Als je bezweet bent en daarna naar een les Frans gaat, is dat niet hygiënisch. Je moet die afvalstoffen kwijt, om weer fris en monter in de les te verschijnen. Maar de openbare doucheruimte is voor pubers erg bedreigend.”

Is het schaamte? Kuisheid?

De dochters van de Belgische seksuoloog Goedele Liekens kwamen laatst thuis met een prangende vraag. Of het niet ongezond is om tampons te gebruiken. Of je maagdenvlies ervan kapot gaat. „Ze zitten op een school met veel allochtonen, daar doen dit soort verhalen de ronde”, legt Liekens uit. Die allochtone gemeenschap heeft ook invloed op de toenemende schaamte voor bloot, zegt de seksuoloog. Gezamenlijk naakt onder de douche staan, is voor moslims not done. De Koran schrijft voor dat mannen zich „van navel tot knie” dienen te bedekken. Moslimjongeren beïnvloeden de rest van de klas, zegt Liekens. „Eén allochtoon staat met z’n onderbroek aan onder de douche, en de rest wordt opeens geconfronteerd met zijn eigen naaktheid. De groep wordt er preuts van.”

Sportsocioloog Ruud Stokvis heeft nog een andere verklaring. Jongeren zijn zich steeds bewuster van hun eigen lichaam, zegt hij. Stokvis schreef drie jaar geleden Fitter, harder & mooier, een boek over de opkomst van de fitnesscultuur. Volgens de sportsocioloog kennen jongeren tegenwoordig heel strakke normen over wat een behoorlijk lichaam is. „Alles doet er toe – tot aan de dikte van je geslachtsdeel. Onder jongeren en in tijdschriften wordt er veel explicieter over gepraat.” Het leidt ertoe dat de jeugd „angstiger” is voor bloot in het openbaar, zegt Stokvis. „Iedereen is bang dat hij niet aan de norm voldoet.”

Ook sauna’s hebben er mee te maken. Daar is de laatste jaren minder naakt te zien. Resort De Zwaluwhoeve begon in 2006 als eerste sauna met maandelijkse ‘badkledingdagen’, waarbij bezoekers verplicht een bikini of zwembroek moeten dragen. De dag is inmiddels in alle grote sauna’s een begrip. „Vooral bij jongeren is de dag in trek”, zegt een woordvoerder van De Zwaluwhoeve.

Meer gêne voor naakt terwijl er zoveel te doen is over ‘de seksualisering van de samenleving’. Hoe kan dat? Liekens vindt dat jongeren worden „overspoeld” met seks. „Op MTV, reclames: het is één grote sekstoestand. Op internet zien jongeren hoe meisjes op hun knieën gaan zitten tussen vijf mannen. Dat is het beeld wat ze van seks hebben. Het moet heftig. Minstens drie keer per week. En een paar orgasmes opleveren. Die dwingende sekscultuur wordt ze te veel.” Dus keert de jeugd terug naar heimelijkheid, de verboden vrucht. Liekens: „We maken bloot verboden, zodat het weer spannend wordt. Er is een heel voorzichtige terugkeer naar de kuisheid gaande.”

De spelers van DRL maakt het allemaal weinig uit. Terug naar de kuisheid? Voetballer Abdel (18) haalt zijn schouders op. „Ik vind bloot douchen gewoon vies. Niemand hoeft mijn ding te zien.”