Een strand vijf meter onder zeeniveau

In de Rotterdamse wijk Nesselande is het goed uitwaaien. Bezoek aan een kustplaats in de polder.

In Nesselande ruikt en waait het als in een badplaats – en dat midden in de Hollandse klei- en veenpolder. Aan de rand van deze nieuwe Rotterdamse woonwijk ligt de Zevenhuizerplas, ontstaan na zandwinning, met daarlangs een kilometer lang strand en een brede boulevard. De zonsondergangen zijn er spectaculair.

De makelaar in het winkelcentrum van Nesselande begrijpt de aantrekkingskracht van deze wijk. In zijn volle etalage springt één foto eruit. Geen huis erop, alleen drie paar grote blote voeten in het zand. Tekst: ‘Te koop in Nesserduin, 50 meter van strand en boulevard’. In Nesselande woon je buiten en toch in de stad. Met de metro ben je in tien minuten bij het NS-intercitystation Rotterdam Alexander en bij winkelcentrum Oosterflank, en als je twintig minuten langer blijft zitten, kun je op de Coolsingel uitstappen. Per auto ben je snel op de A20. De wijk ligt vijf meter onder zeewaterniveau, een paar kilometer van het diepste punt van Nederland: -6,5 meter beneden NAP.

Het is onwaarschijnlijk licht in de brede lanen die naar de Zevenhuizerplas leiden. Dat komt door de witte flatgebouwen naast het grote wateroppervlak. Weer of geen weer, windsurfers scheren er aan de horizon tegen de achtergrond van bomen. In deze Vinexwijk is het een genoegen om rond te wandelen. In de brede lanen en parken zie je de hand van goede ontwerpers en planners. De golven die bij een beetje wind al op de plas verschijnen, komen terug in de vormen van gebouwen en bruggen. Ook het metroviaduct is voorzien van geschulpte randen.

Op warme dagen zit half Rotterdam er mannetje aan mannetje rond de plas, om te zwemmen, zonnen, surfen of duikles te volgen. De boulevard, met nog onvolwassen dennenbomen en zielige minipalmen, moet dan enorme aantallen auto’s en fietsen herbergen. In de begintijd, een paar jaar geleden, waren er strandrellen. Raddraaiers uit andere wijken zorgden voor herrie en intimidatie en gingen onderling op de vuist. Tot schrik van vele gezinnen. Na de invoering van een alcoholverbod op het strand en beter toezicht is de rust weergekeerd, vertellen bewoners. Maar op een bewonersbijeenkomst in juni 2011 klaagden anderen toch nog over rondhangende jongeren.

In de pionierstijd hing bij de noodsupermarkt pal aan het strand een bord: ‘Niet winkelen op blote voeten en/of ontbloot bovenlijf’. Intussen opende een glanzend winkelplein, met behalve het standaardaanbod ook een aantal chique winkels, en met lokale horeca die doet denken aan strandtenten: veel ruw hout en weerbestendige zitjes. Boven de winkels zijn twee hoge, witte woontorens gebouwd (‘Barcelona’ en ‘Miami’) die samen ‘Newport’ heten. Het is een ontwerp van de Spaanse architect Joan Busquets. Dit project, er moet nog een derde toren bijkomen, kreeg in 2011 de hoofdprijs voor geslaagde samenwerking tussen overheid en marktpartij, van de vereniging van projectontwikkelaars, de NEPROM.

In 2000 trokken in Nesselande de eerste bewoners in hun huizen, inmiddels wonen er tienduizend mensen. Eén op de drie is jonger dan twaalf jaar. Elk jaar blijken de gebouwen van de Brede School Nesselande (waarin ook kinderopvang, buurtwerk en een bejaardenhuis zijn gevestigd) te klein voor het hoge kindertal. Er is meer nodig dan de 62 lokalen, verdeeld over twee complexen. Een school voor voortgezet onderwijs ontbreekt. Straks moeten alle middelbare schoolleerlingen met de metro of de bus naar de stad.

Kleine paleizen

„Wij wonen hier vanwege de goede autoverbindingen en het water”, zeggen twee bewoners, net dertig-plus. Zij werkt in Den Haag, hij in Zoetermeer. „Ten zuiden van Rotterdam kun je ook aan het water wonen, maar dan ben je uren onderweg om ergens te komen.” Vier jaar geleden verliet het stel het centrum van Rotterdam en kozen hier een onder architectuur gebouwd huis. Nu hebben ze net een vrije kavel elders in Nesselande gekocht, om zelf te bebouwen. Met de metro naar Rotterdam? Dat doen ze bijna nooit. Heel soms, om naar de Bijenkorf te gaan.

In het noordelijk deel van Nesselande, Waterwijk, woon je op schiereilanden tussen sloten en smalle vaarten. Hier zijn vrije kavels met daarop bijzondere huizen van uiteenlopende materialen. Het is een potpourri van boerderettes en retrowoningen uit de catalogus. Vaak net kleine paleizen, zoals tuinders in het Westland zichzelf vaak schenken. Privacy hangt sterk af van de beplanting aan de andere zijde van de sloot. Wie aan een smal water langs een weg woont, heeft zonder struiken en bomen last van inkijk.

Om de wijk allure te geven is meer geld uitgegeven aan de inrichting van de straten dan elders in Rotterdam, er is gekozen voor betere materialen en bredere stoepen. Parallel aan de dominante hoogspanningsleiding die de wijk in tweeën hakt, kwam een park met middenin een twee kilometer lange gladde asfalt baan. Een fantastisch traject om te skeeleren.

Eén van de opvallend forse en lichte gebouwen is De Kristal, ontworpen door architectenbureau Meyer en Van Schooten, bekend van onder andere het ING-kantoor (‘de schoen’) aan de Amsterdamse Zuidas. Mensen lopen in en uit. In De Kristal kun je wonen, maar er zit bijvoorbeeld ook een buitenpolikliniek van het ziekenhuis en de bistro De Niesende Neushoorn.

Senior Wim van Lankeren, voorzitter van de bewonersvereniging van De Kristal en zijn vrouw Riet („we waren buurkinderen in de Wielewaal, op Zuid, en zo is het gekomen”) huren hier een groot appartement van de Stichting Ouderenhuisvesting Rijnmond. „Kennissen die opeens hulp nodig hadden, werden ergens weggestopt. Dat wilden wij voorkomen.” Ze houden van de ruimte en van de boulevard langs de plas. Op mooie dagen heerst er echte stranddrukte, vertellen ze. Het strand lokt in alle seizoenen mountainbikers, renners, lopers.

Langs het water loopt een stel uit het nabije Nieuwerkerk aan den IJssel: „Wanneer je bij ons in het dorp je autodeur open doet, zit je al bijna ergens tegenaan”, vertellen ze. „Met lekker weer rijden we hierheen om te wandelen”.