Een Franse advocaat van de duivel

Wordt iemand van de ergste misdaden beschuldigd, dan staat de advocaat Jacques Vergès pal achter hem. Zo ook bij het Cambodjatribunaal.

----EDITORS NOTE---- RESTRICTED TO EDITORIAL USE MANDATORY CREDIT "AFP PHOTO / MARK PETERS / ECCC" NO MARKETING NO ADVERTISING CAMPAIGNS - DISTRIBUTED AS A SERVICE TO CLIENTS This handout photo taken and released by the Extraordinary Chamber in the Courts of Cambodia (ECCC) on November 21, 2011 shows French lawyer Jacques Verges of Khmer Rouge leader head of state Khieu Samphan, sitting in the courtroom at the ECCC in Phnom Penh. Cambodia's UN-backed war crimes court on November 21, opened the trial of three top Khmer Rouge leaders more than three decades after the country's brutal "Killing Fields" era. AFP PHOTO / HO / ECCC / MARK PETERS AFP

In Phnom Penh, waar drie bejaarde Rode Khmer-leiders terechtstaan op verdenking van misdaden tegen de menselijkheid en genocide, ontbrak hij niet: advocaat Jacques Vergès, bijgenaamd de Advocaat van de Duivel. Hij mag 86 jaar zijn maar aan scherpte heeft hij niets ingeboet, bleek deze week.

In een vurig pleidooi voor zijn cliënt, de 80-jarige voormalige president Khieu Samphan, verweet hij de aanklagers schromelijk te overdrijven. „Ik heb net zitten luisteren naar een prachtige roman geschreven door Alexandre Dumas”, spotte hij met de van hem bekende brutaliteit. Er waren „fouten, misdaden” begaan, maar men moest niet uit het oog verliezen dat de Rode Khmer een verzetsbeweging was.

Zoals vaker in zijn loopbaan voelt Vergès zich zeer verbonden met de zaak van zijn cliënt. Hij is zelf in 1925 in de buurt geboren, in het buurland Thailand, als zoon van een Franse diplomaat en een Vietnamese vrouw. Tijdens zijn studietijd in Parijs sloot hij zich aan bij de communisten en raakte hij bevriend met Pol Pot, de latere leider van het schrikbewind van de Rode Khmer.

Tussen 1970 en 1978 was hij vermist. Zelfs zijn vrouw Djamila Bouhired, een Algerijnse verzetsstrijder die door de Franse justitie van terrorisme werd verdacht maar mede door hem vrijkwam, had hij niet ingelicht.

Volgens sommige vrienden bracht hij deze jaren althans gedeeltelijk door in Cambodja, waar Pol Pot in 1975 triomfeerde. Zelf heeft hij er nooit opheldering over willen geven en alsof er niets was gebeurd stond hij vervolgens lieden als de terrorist Carlos ‘de Jakhals’, oorlogsmisdadiger Klaus Barbie en de Joegoslavische oud-president Slobodan Milosevic bij.

Ook in Phnom Penh sprak zijn komst bijna vanzelf. Hij maakte eerst een scène om duizenden documenten vertaald te krijgen in het Frans. En in interviews ontkende hij dat er sprake was geweest van genocide, waarbij 1,7 miljoen mensen zouden zijn omgekomen. Wel vroeg hij deze week in de rechtszaal even stil te staan „bij de vergeten doden van dit proces, de slachtoffers van de Amerikaanse bombardementen.”

Floris van Straaten

    • Floris van Straaten