ECB moet kleintjes steunen

De Europese Centrale Bank (ECB) staat op het punt wat heilige koeien te slachten. De bank, die de rente vaststelt en meer dan 500 miljard euro heeft geleend aan banken met liquiditeitsproblemen, overweegt langetermijnkredieten te gaan verstrekken. Maar sommige waarnemers, vooral topman Federico Ghizzoni van UniCredit, willen dat de ECB ook zijn onderpandregels versoepelt.

Kijk maar naar de Italiaanse banken die al behoorlijk krap zitten. Ze hebben ruim 100 miljard euro van de ECB geleend en genoeg onderpand over om nog eens 138 miljard euro te lenen, aldus de Italiaanse Centrale Bank. Dat is maar net iets meer dan de 111 miljard euro aan kapitaalmarktfinanciering die ze nodig hebben voor eind 2012. Nu de kapitaalmarkten potdicht zitten, kan alleen de ECB bijspringen.

De schade is verhoudingsgewijs het grootst voor kleinere banken die kredieten verstrekken aan individuen en bedrijven. De grootste 111 kredietverleners in Italië hebben voor 92 miljard euro aan potentieel onderpand voor de ECB, maar de overige 650 banken hebben slechts 46 miljard euro. De grotere spelers hebben wel grotere hoeveelheden obligaties van hoge kwaliteit. Maar zelfs als de bezittingen die worden ingelegd van soortgelijke kwaliteit zijn, bevoordelen de criteria van de ECB nog steeds de grootste banken.

De 400 miljard euro aan kredieten voor kleine bedrijven van de Italiaanse banken onderstrepen dit. Omdat de ECB slechts individuele kredieten accepteert die groter zijn dan 500 miljoen euro, komen veel van dit soort leningen niet in aanmerking als onderpand. Intussen moeten banken, om een lening als onderpand bij de ECB te kunnen aanmelden, de debiteur hebben geïnformeerd en een onafhankelijke waarborg tonen voor de kwaliteit van die lening. UniCredit en andere grote banken kunnen dit wel, maar een kleinere bank misschien niet.

De ECB heeft zijn regels al eens eerder versoepeld. In oktober 2008, op het hoogtepunt van de vorige crisis, werden ook lager gewaardeerde kredieten als onderpand toegelaten, evenals bezittingen in andere valuta’s dan euro’s – maar de eisen zijn begin 2011 weer strenger geworden.

De huidige crisis rechtvaardigt soortgelijke drastische ingrepen. Een besluit om liquiditeitsondersteuning op de langere termijn te bieden zou wat verlichting brengen. Maar het zal pas écht helpen als de kleine banken die het het hardst nodig hebben weer kunnen lenen.

George Hay

Vertaling Menno Grootveld