Umbrella Man

Deze week kwam de Umbrella Man weer even in de publiciteit. Het is, zijn gewoonheid ten spijt, een bijzondere man.

De Umbrella Man liep op 22 november 1963 in zijn lunchpauze van het verzekeringskantoor in Dallas waar hij werkte, naar Dealey Plaza om de stoet met president Kennedy te kunnen zien. Hoewel het zonnig weer was, had de Umbrella Man een grote zwarte paraplu bij zich. Toen de stoet naderde, versnelde hij zijn pas, terwijl hij de opengeklapte paraplu voor zijn gezicht bracht.

Opeens klonken er schoten. De Umbrella Man dacht eerst dat het vuurwerk was, maar even later merkte hij dat er iets verschrikkelijks was gebeurd. „They done shot them folks”, zei een zwarte man naast hem enkele malen. De Umbrella Man ging even verdwaasd op de grond zitten, daarna liep hij maar weer naar zijn kantoor terug. Op zijn afdeling stond een radio aan en iemand vroeg hem: „Did you hear about the President being shot?” Pas toen besefte hij wat er gebeurd was.

Had hij dan niets gezien? Een Senaatscommissie die de moord op Kennedy onderzocht, vroeg hem er in 1978 naar; uit dit verhoor put ik ook de meeste andere gegevens. Hij gaf toen het onvergetelijke antwoord: „I did not see this because of this thing in front of me.”

Dat kreng van een paraplu had hem het zicht op een van de grootste historische gebeurtenissen van zijn tijd benomen! („Wat deed jij toen Kennedy werd vermoord?” „Ik was erbij, maar ik zag niks omdat ik mijn paraplu had opgestoken.”)

De Umbrella Man werd pas ontdekt op het beroemde amateurfilmpje dat amateur Abraham Zapruder van de aanslag maakte. Tink Thompson, een hoogleraar filosofie, schreef een boek over dat filmpje, waarin hij terloops op de Umbrella Man wees. Weldra ontstonden de krankzinnigste samenzweringstheorieën. Was de Umbrella Man de dader? Had hij met zijn opgestoken paraplu een sein gegeven aan de dader?

In een interview op de website van The New York Times keek Thompson deze week meewarig terug op het fenomeen van de Umbrella Man. Hij had nooit geloofd in al die speculaties, mensen kozen te snel voor sinistere verklaringen van sinistere gebeurtenissen, vond hij.

Komen we bij de hamvraag: waarom had de Umbrella Man op die zonnige dag een paraplu opgestoken? Zijn antwoorden tijdens het verhoor van die Senaatscommissie geven deze geschiedenis de glans van literatuur. De Umbrella Man, die Louie Steven Witt bleek te heten, vertelde dat hij die paraplu nog bezat en dat hij nooit had geweten dat zijn aanwezigheid zo controversieel was geworden.

Hij had de paraplu meegenomen om Kennedy lastig te vallen (‘heckle’). Tijdens een koffiepauze had hij gehoord dat demonstranten in Arizona op die manier tegen de Kennedy’s geprotesteerd hadden. Dat leek hem ook wel wat. Hij had weinig met progressieve politici op en hij herinnerde zich dat Joseph Kennedy, de vader van John, en de Engelse premier Chamberlain te aardig voor de nazi’s waren geweest. Nadat hij het Verdrag van München in 1938 had getekend, was Chamberlain met zijn onafscheidelijke paraplu uit het vliegtuig gestapt. „Umbrella Man” was zijn bijnaam.

Zo werd Witt tegen wil en dank de tweede Umbrella Man. Zijn laatste zin tegen de Senaatscommissie: „Als het Guinness Book of World Records een categorie had voor mensen die op het verkeerde moment op de verkeerde plek het verkeerde deden, dan zou ik nummer 1 zijn, zonder enige concurrentie.”