De hemel in 360 dagen

Op het dak van het Exploratorium in San Francisco is een camera neergezet door kunstenaar Ken Murphy. Die camera kijkt omhoog en maakt elke tien seconden een foto van de hemel. Van één jaar aan foto’s heeft Murphy een unieke video gemaakt.

Het beeld is in 360 vakjes verdeeld. Er ontbreken dus vijf dagen; die prijs moeten we betalen om een mooie rechthoek te krijgen van 20 vakjes horizontaal en 18 verticaal. In elk vakje speelt zich een dag af. De dagen volgen op elkaar als de letters op een bladzijde: van links naar rechts en van boven naar onder. Alle 360 dagen verlopen tegelijkertijd, en de klokken zijn gelijkgezet. De beelden worden versneld vertoond, zodat de hele video in vier minuten voorbij is.

Om te beginnen komt de zon op in de zomer; het eerst in de onderste rij en even later ook in de bovenste (het jaar begint en eindigt medio juli). Het licht concentreert zich rechtsonder in ieder vakje; dat moet het oosten zijn. De camera kijkt dus enigszins naar het noorden.

Op Murphy’s site is te zien dat dit klopt. De camera, een enigszins verouderde Canon A520 (4 megapixel), kijkt onder een hoek van 45 graden naar het noorden. Dit om ’s zomers geen zon in de lens te krijgen. Er is een eenvoudige computer aan gekoppeld die een paar dagen aan foto’s kan opslaan. In een artikel in Make Magazine heeft Murphy beschreven hoe iedereen zo’n systeem kan bouwen.

Terug naar de video. In het midden houdt het duister het langst stand: de donkere dagen rond Kerst. Dit deel blijft ook de hele dag wat donkerder dan de rest. Logisch, de zon staat ’s winters ook in San Francisco lager. Bekende feiten en verschijnselen komen zo op een verrassende manier naar voren.

Dan gaan meer dingen opvallen. Het verschil tussen zonnige dagen en bewolkte dagen, die elkaar in groepjes lijken op te zoeken. De windrichting, die blijkbaar ook in San Francisco meestal westelijk is. Zijn er dagen dat de bewolking gedurende de dag is veranderd? Je raakt er niet op uitgekeken.

Ken Murphy heeft deze video in verschillende uitvoeringen vertoond op evenementen en heeft hem in november op YouTube gezet. Wat hij nu zou moeten doen is: dit dambord van San Francisco onderdeel maken van een meta-dambord dat correspondeert met de wereldkaart. Hier wordt in elk vakje een video vertoond als deze, maar dan voor een stad in het betreffende hokje op aarde. Dan kun je de effecten zien van de geografische breedte (op weertype, seizoenen en daglengte) en ook van de tijdzones.

Herbert Blankesteijn

De video is te zien op nrc.nl/bekijks