Dictator/sjeik/sjamaan voor alle Gambianen

Gambia’s president Jammeh kan na een toneelstukje dat verkiezingen heet, weer rustig doorregeren. ‘Ik pak je aan tot de hemel explodeert’.

Yahya Jammeh laat zich niet alleen met Zijne Excellentie aanspreken, maar ook met de titels sjeik, professor en geneesheer. Hij heeft nog nooit presidentsverkiezingen verloren sinds hij in 1994 met een coup de macht greep en weinigen twijfelen eraan dat hij vandaag weer zal winnen.

Jammeh lijkt vastbesloten zijn mandaat tot het einde der dagen te verlengen. Gambia is een van de zeldzame landen die geen beperking stellen aan het aantal presidentstermijnen. Het is ook een staatje zonder natuurlijke rijkdommen, en zo klein en onbelangrijk dat het makkelijk over het hoofd wordt gezien.

Dus kan Jammeh, 46 jaar jong, na een theaterstukje dat verkiezingen heet, straks rustig blijven door regeren. Voor kritische journalisten en politieke oproerkraaiers is slechts plaats in de gevangenis.

De excentrieke leider van het bizar geschapen West-Afrikaans land grossiert in malle uitspraken die slaafs opgetekend worden door de staatskrant. Hij ging niet op verkiezingscampagne, maar volgde naar eigen zeggen het advies van zijn moeder en hield een ‘bedanktournee’.

Als partijleider van de Alliantie voor Patriottistische Heroriëntatie en Opbouw dankte hij zijn 1,7 miljoen onderdanen voor de hartverwarmende steun die hij de afgelopen jaren heeft gekregen. „Ik ben een dictator van ontwikkeling”, merkte hij op. „Ik ben een dictator van vrede en stabiliteit.”

Tegen de media zei hij eerder dit jaar dat ze moesten ophouden met hun „belachelijke gezeur” over het totale gebrek aan persvrijheid. „Wat ik doe, kun je opschrijven, maar als je opschrijft wat ik niet doe, dan zal ik je aanpakken tot de hemel explodeert.”

Jammehs critici, die hun gal spuwen op buitenlandse websites, noemen hem een kleptocraat. Voor de beschuldiging dat hij geld verdient aan de doorvoer van uit Latijns-Amerika gesmokkelde cocaïne, is vooralsnog geen bewijs gevonden.

Gambia is een voormalige Britse kolonie die omsloten wordt door het veel grotere Senegal. Jammehs verdienste is dat hij van zijn land een populaire toeristenbestemming heeft weten te maken.

Dankzij de strandhotels in hoofdstad Banjul kunnen tienduizenden Nederlanders en Engelsen ieder jaar goedkoop kennismaken met West-Afrika. Dat de kust wemelt van opdringerige jongens die zich aan blanke vrouwen aanbieden, nemen ze op de koop toe.

De inkomsten uit toerisme hebben geasfalteerde straten en een beetje werkgelegenheid opgeleverd. De gezondheidszorg is even armzalig als in omringende landen. Maar Jammeh is de beroerdste niet en verklaarde in 2007 dat hij over bijzondere geneeskrachtige gaven bezit.

Drommen mensen trekken sindsdien naar zijn presidentiële paleis om zich door een handoplegging van de president van aids en astma te laten genezen.

Pauline Bax