Birma dichtbij wet die demonstreren toestaat

Een Boeddhistische monnik tijdens een vreedzame demonstratie in september 2007. Als de president van Birma de wet goedkeurt, is het binnenkort onder voorwaarden legaal om te demonstreren. Foto AFP

In Birma moet het volk legaal kunnen demonstreren. Het parlement nam vandaag, tot grote vreugde van de oppositie, een wet aan die het recht om dat te doen moet vastleggen. Er zullen dan wel strenge regels aan worden verbonden.

In februari van dit jaar werd oud-generaal Thein Sein tot president gekozen. Het leger heeft nog altijd veel macht in het land (dat in 1989 door het toenmalige militaire regime tot Myanmar gedoopt werd), maar er werden recent ook enkele democratische hervormingen doorgevoerd.

Het regime liet naar schatting ruim een derde deel van de politieke gevangenen vrij, zonder voorwaarden. Buitenlandse programma’s en websites werden weer toegankelijk en de vakbonden werden gelegaliseerd. Bovendien kregen buitenlandse bezoekers, zowel hulpverleners als journalisten, meer toegang tot het land. Tal van regels, onder meer dat voormalige politieke gevangenen niet mochten meedoen aan verkiezingen, werden afgeschaft.

Aan het protesteren worden strenge regels verbonden: een demonstrant moet vijf dagen van tevoren toestemming vragen en informatie geven over leuzen en spandoekteksten. Demonstreren mag bij fabrieken, ziekenhuizen en overheidsgebouwen. Zonder vooraankondiging demonstreren is illegaal en kan de deelnemer op een jaar gevangenisstraf komen te staan. Sein moet de wet nog wel goedkeuren.

Naar verwachting worden nog voor het eind van dit jaar tussentijdse verkiezingen gehouden in Birma. Die zullen bovendien laten zien hoe democratisch de regering van Sein daadwerkelijk is, schreef buitenlandredacteur van NRC Handelsblad Floris van Straaten eerder deze week:

“Zijn de militairen, die op de achtergrond nog altijd de touwtjes in handen hebben, ditmaal bereid zich aan de democratische spelregels te houden? In 1990, bij de laatste vrije verkiezingen, schrokken ze van de zege van de Nationale Liga voor Democratie en annuleerden het resultaat. Daarna brak er een periode van barre repressie en isolement aan. [...] Sceptici menen dat het generaalsbewind uiteindelijk alleen de democratie omarmt, zolang het de macht niet met anderen hoeft te delen.”

Het is de bedoeling dat Hillary Clinton volgende maand op bezoek gaat in Birma om daar de regering aan te moedigen democratische hervormingen door te zetten.