Wie gaat dit opruimen?

Brazilië wil rond 2020 de derde olieproducent van de wereld worden.

Maar een groot olielek laat zien dat het land nog veel werk te verzetten heeft.

An aerial view shows oil that seeped from a well operated by Chevron at Frade, on the waters in Campos Basin in Rio de Janeiro state November 18, 2011. The head of Brazil's oil regulator, the ANP, said on Monday that only Chevron, and not its partners, Petrobras and Japanese group Frade Japao, would be fined for the spill. Chevron is being fined about $28 million and is the subject of a federal police probe. Picture taken November 18, 2011. REUTERS/Rogerio Santana/Handout (BRAZIL - Tags: ENERGY DISASTER) FOR EDITORIAL USE ONLY. NOT FOR SALE FOR MARKETING OR ADVERTISING CAMPAIGNS REUTERS

Het olielek voor de kust van Rio de Janeiro, twee weken geleden veroorzaakt door Chevron, heeft tot zorgen en kritiek geleid in Brazilië. Politici overwegen een parlementair onderzoek naar de milieuramp, terwijl Braziliaanse toezichthouders de eerste miljoenenboetes al aan het Amerikaanse bedrijf hebben uitgedeeld.

Tijdens een persconferentie deze week meldde de landelijke toezichthouder op de oliesector, het Nationale Petroleum Agentschap (ANP), dat Chevron twee boetes van in totaal 43 miljoen euro krijgt opgelegd wegens het lek.

Eerder op de dag had IBAMA, de milieuwaakhond, al bekendgemaakt de Amerikaanse gigant te bestraffen met een boete van 22 miljoen euro voor vervuiling van de zee.

Ruim twee weken geleden is er een lek ontstaan in een olieveld van het Campos Bassin voor de kust van Rio de Janeiro. De exploratie van het veld staat onder leiding van Chevron, dat er samenwerkt met het Braziliaanse Petrobras en het Japanse Frade Japan. Volgens het ANP zouden er meer dan driehonderd vaten per dag zijn gelekt.

Het Amerikaanse concern zou na de ontdekking van het olielek tekort zijn geschoten met het geven van informatie over de ramp. Chevron, zo zei directeur-generaal Harold Lima van het ANP, heeft tijdens de operatie gesjoemeld met informatie.

Uit nader onderzoek was bovendien gebleken dat Chevron aanvankelijk niet de noodzakelijke apparatuur had om het lek te dichten.

De affaire heeft inmiddels ook politieke gevolgen gekregen. George Buck, directeur van Chevron Brazilië, moet donderdag tekst en uitleg geven in het Braziliaanse parlement. Mocht zijn optreden in Brasília niet voldoende opheldering geven, dan volgt mogelijk een parlementair onderzoek. „Wij willen niet dat hier hetzelfde gebeurt als in de Golf van Mexico”, zo zei Giovani Cherini, voorzitter van de Kamercommissie van Milieu.

Het lek heeft twijfels gevoed over de capaciteit van de olie-industrie in Brazilië om dergelijke problemen in de toekomst te voorkomen. Na de veel grotere olieramp in de Golf van Mexico vorig jaar, waarbij meer dan 4 miljoen vaten weg lekten, is de weerstand in en buiten Brazilië tegen boren op zee alleen maar toegenomen.

In Brazilië zijn er echter sinds 2008 tal van olievelden gevonden voor de kust, op een diepte soms van 7.000 meter, de zogeheten prezout-lagen. Het exploreren van deze velden zal complexe booroperaties op zee met zich meebrengen. Het ligt in de verwachting dat Brazilië rond 2020 de derde olieproducent van de wereld is, na Rusland en Saoedi-Arabië, met een productie van 7 miljoen vaten per dag.

Milieuorganisaties als Greenpeace en wetenschappers stellen echter dat de oliesector in Brazilië amper voorbereid is op rampen ver weg op zee. Het trage optreden van Chevron in dit dossier onderstreept dat volgens hen alleen maar. Het Amerikaanse bedrijf maakte bijvoorbeeld pas vier dagen na het ontdekken van het lek bekend dat er een probleem was. Het lek is intussen nog steeds niet helemaal gedicht.

Het was pas afgelopen zondag dat Chevron erkende volledig verantwoordelijk te zijn voor het lek op 370 kilometer van de kust van Rio de Janeiro. Een paar dagen ervoor had Chevron-directeur Buck nog doodleuk tegen de Braziliaanse media gezegd dat zijn bedrijf geen fouten had gemaakt en niet nalatig was geweest. Maar inmiddels heeft Chevron vastgesteld dat er fouten zijn gemaakt bij het boren.

De milieuramp kan nog een vervelend staartje krijgen voor Chevron in Brazilië. Het bedrijf wil de komende jaren graag meeprofiteren van de voorspelde oliehausse en kondigde in 2009 nog 5 miljard dollar aan investeringen aan in Brazilië.

Maar wellicht is het concern te voorbarig geweest. Directeur-generaal Lima van het ANP zei, na onder meer overleg met de Braziliaanse president Dilma Rousseff, dat Chevron de kans loopt in de toekomst geen velden meer te mogen exploreren in Brazilië.