Vermalen door geluid

dvd en web

City Girl. Regie: F.W. Murnau

dvd speelfilm ****

De Duitse filmmaker F.W. Murnau is verantwoordelijk voor een aantal van de beste stille films ooit. In Duitsland maakte hij de nog steeds indrukwekkende horrorfilm Nosferatu (1922) en regisseerde hij Der letzte Mann (1924), het summum van de kunst van de stille film. Der letzte Mann heeft nauwelijks tussentitels, en toch is de inhoud glashelder. Hij vertrok naar Amerika en maakte daar in 1927 het meesterwerk Sunrise.

De stad versus plattelandthematiek van Sunrise keert terug in City Girl (1930). Hierin gaat een jonge boerenzoon naar de grote stad om er op de beurs het graan van zijn strenge vader te verkopen. Hij ontmoet een serveerster met idyllische dromen over het platteland, trouwt met haar en neemt haar mee naar de boerderij. Zijn moeder ontvangt haar met open armen, maar zijn puriteinse vader moet niets van haar hebben.

City Girl werd het slachtoffer van de geluidsrevolutie. Murnau maakte hem stil, waarna de studiobaas de film uit zijn handen nam, hem opnieuw monteerde en allerlei krakkemikkig gesynchroniseerd geluid toevoegde. Jarenlang was dat de enige versie die beschikbaar was, maar gelukkig staat de versie zoals Murnau die min of meer voor ogen had op dvd: met tussentitels en (nieuwe) muziek.

City Girl is op het eerste gezicht minder imponerend dan Sunrise, maar juist de meer timide benadering werpt vruchten af. De film is een tijdlang even streng als de vader, maar als de teugels eenmaal los zijn, volgen een paar buitengewoon lyrisch gefilmde oogstscènes: die waren dan ook een voorbeeld voor Malicks Days of Heaven (1978).

Het is een ontnuchterend verhaal. De geïdealiseerde ideeën van de vrouw over het platteland vallen in duigen: de mannen zijn er bijvoorbeeld even handtastelijk als in de stad. Murnau was een meester van de betekenisvolle camerabeweging: zelden was een bewegende camera zo jubelend als in de scène waarin het pasgetrouwde stel opgetogen door de graanvelden rent. Het geluk is echter van korte duur.

André Waardenburg

    • André Waardenburg