Steviger optreden ECB waarschijnlijk kwestie van tijd

Iedereen gedraagt zich dezer dagen alsof hij een soort schaduw-centrale bankier van de eurozone is. Mario Draghi, de nieuwe president van de Europese Centrale Bank (ECB), wordt overspoeld met goedbedoelde adviezen over manieren waarop de wereld uit haar ellende kan worden verlost. Franse regeringsfunctionarissen hebben zich bij dit koor gevoegd door met klem te betogen dat de ECB een ‘deel van de oplossing’ van de eurocrisis moet worden.

Tot nu toe houdt de ECB vast aan haar traditionele lijn – dat de regeringen zelf maar de rommel moeten opruimen die ze hebben veroorzaakt. Duitsland is het daarmee eens. Dit betekent echter niet dat het land op ramkoers ligt met Frankrijk. Er zou zelfs een deal in de maak kunnen zijn.

Draghi heeft geen haast om gevolg te geven aan de nieuwe gril van de markten en een beleid van ‘kwantitatieve versoepeling’ te voeren, waarbij grote hoeveelheden staatsobligaties van landen uit de eurozone worden opgekocht. Als het doel is een recessie af te weren, is het aankopen van staatsobligaties geen prioriteit.

De ECB beschikt nog steeds over genoeg conventionele monetaire ammunitie: zij kan de volgende maand de rente omlaag brengen, van de huidige 1,25 procent, en zal dat waarschijnlijk ook doen.

Als het doel is de paniek over de euro aan banden te leggen en chaos op de markten te voorkomen, kan worden opgemerkt dat de ECB nu al Spaanse en Italiaanse staatsobligaties opkoopt. De enige vraag is dus of zij formeel moet aankondigen dat het programma systematischer zal zijn en zal worden geruggesteund door de onbeperkte middelen van de bank.

Niets weerhoudt de ECB ervan meer te doen. Haar aankopen kunnen de rente op staatsobligaties relatief laag houden. Maar door te aarzelen houdt zij de druk hoog op regeringen om geloofwaardige economische hervormingen door te voeren. Zij wacht terecht op tekenen die wijzen op geloofwaardige beloften in deze richting, of op nóg grotere paniek onder beleggers, alvorens tot een krachtiger optreden over te gaan. Maar als de tijd van handelen is aangebroken, zal de ECB zich niet snel laten tegenhouden door de weerzin van de Duitse regering of de expliciete oppositie van de Duitse Bundesbank.

Net als de ECB wil zowel Parijs als Berlijn plannen in stelling brengen om het noodfonds voor de eurozone te versterken. En bondskanselier Angela Merkel wil graag dat een grotere begrotingsdiscipline wordt opgenomen in het EU-verdrag. Als de Fransen akkoord gaan met haar pleidooi voor strengere regels, en als zij er eenmaal van overtuigd is dat een soortgelijke crisis zich niet snel opnieuw zal kunnen voordoen, kan Merkel er wellicht toe worden overgehaald haar mond te houden als en wanneer de ECB probeert te voorkomen dat de crisis in een nachtmerrie verandert.

Pierre Briançon

Vertaling Menno Grootveld

    • Pierre Briançon