President Jemen treedt eindelijk af - ‘politieke crisis niet voorbij’

Saleh tekende vanmiddag in Riad de overeenkomst die hem verplicht afstand te doen van de macht. Foto AFP via de Saoedische staatstelevisie

De president van Jemen heeft in Saoedi-Arabië het akkoord over zijn aftreden getekend. Hij deed dat in het bijzijn van de Jemenitische oppositie en de Saoedische koning Abdullah. Het aftreden van Saleh komt na maanden van protesten tegen zijn regime.

Saleh beloofde de afgelopen maanden talloze keren om af te treden, maar besloot steeds op het laatste moment af te zien van het tekenen van het door de Golfstaten opgestelde akkoord over een vreedzame machtsoverdracht in Jemen. Afgelopen maandag stemde Saleh opnieuw in met het akkoord en vanochtend arriveerde hij in de Saoedische hoofdstad Riad om het akkoord daadwerkelijk te tekenen.

Het akkoord dat Saleh vanmiddag ondertekende pleit hem vrij van strafvervolging voor de misdaden die zijn regime gedurende zijn regeerperiode heeft begaan. Saleh moet volgens het akkoord binnen dertig dagen de macht overdragen aan zijn vicepresident, Abed Rabbo Mansour Hadi. Vervolgens moet een nieuwe Jemenitische regering binnen negentig dagen nieuwe presidentsverkiezingen organiseren.

Saleh nu formeel afgetreden, maar politieke problemen in Jemen zijn niet voorbij

Hoewel het bijzonder is dat Saleh na al die maanden eindelijk formeel aftreedt, is het nog maar de vraag of het met zijn greep op de macht daadwerkelijk voorbij is, zegt onze buitenlandredacteur Carolien Roelants:

“Formeel heeft hij geen macht meer in handen, maar informeel wel. Zijn zoon en neven blijven voorlopig commandanten van de elite-eenheden van het leger. Als dat niet verandert, komt er misschien helemaal niet zoveel verandering in de machtspositie van Saleh.”

Roelants wijst er bovendien op dat met het aftreden van Saleh de politieke crisis in Jemen nog allesbehalve opgelost is:

“De twee grote rivalen van Saleh, de fundamentalistische stammenleider Al-Ahmar en een voormalig generaal uit zijn leger Ali Mohsen, zijn allebei vroegere elementen uit het regime van Saleh en later naar de oppositie overgelopen. Zij zijn geen democratische leiders en ook niet gekend in deze overeenkomst over een machtsoverdracht. Verder is er het probleem van de democratische Jemenitische oppositiepartijen, die onderling van mening verschillen over de vraag of het acceptabel is dat Saleh niet vervolgd kan worden. We moeten daarom heel voorzichtig zijn Jemen te feliciteren met deze ontwikkeling.”

Saleh: Jemen heeft jaren nodig om van deze crisis te herstellen

Saleh zelf zei vanmiddag nadat hij het akkoord ondertekend had dat er jaren nodig zijn om Jemen te laten herstellen van de maandenlange crisis die het land heeft doorgemaakt. Hij zei een nieuwe regering te willen steunen, maar noemde de gebeurtenissen in zijn land wel in strijd met de Grondwet. Saleh zelf heeft steeds op democratische en vreedzame wijze de macht willen overdragen, aldus de president. Hij reist nu zelf naar verluidt door naar New York om medisch behandeld te worden.

Saleh was een van de langszittende dictators in de Arabische wereld. De president regeerde Jemen 33 jaar lang met harde hand. De protesten tegen het autoritaire regime van Saleh begonnen in januari, vrij snel na de start van de betogingen in Tunesië. Keer op keer traden politie en leger keihard op tegen anti-regeringsbetogers. Daarbij vielen naar schatting 860 doden.