Omstreden mediawet in Zuid-Afrika aangenomen

Tegenstanders zijn bang dat de regering de wet kan gebruiken om corrupte praktijken te verhullen.

In Zuid-Afrika is gisteren een omstreden wet ter bescherming van overheidsinformatie aangenomen door het parlement. De door het regerende ANC voorgestelde wet is controversieel, omdat deze onderzoeksjournalistiek zou bemoeilijken en daarmee corruptie zou verhullen.

De wet werd met 229 stemmen vóór en 107 stemmen tegen aangenomen door het parlement en regelt welke overheidsinformatie geheim verklaard mag worden en welke niet.

De verhoudingen tussen het ANC en de pers zijn tot een dieptepunt gedaald. De tegenstanders van de wet hebben gisteren ‘zwarte dinsdag’ gedoopt. Die vergelijking met zwarte woensdag in 1977, toen het apartheidsbewind kranten sloot en journalisten de mond snoerde, schoot het ANC in het verkeerde keelgat.

In de afgelopen maanden is de wet na kritiek van journalisten, de vakbonden en anderen al sterk afgezwakt. In het aanvankelijke voorstel kon elk overheidsdocument in het nogal breed geformuleerde ‘nationaal belang’ geheim verklaard worden. Inmiddels is duidelijker vastgesteld dat de staatsveiligheid van Zuid-Afrika in het geding moet zijn.

Maar tegenstanders vinden dat in de wet expliciet een clausule moet worden opgenomen om het openbaren van geheime informatie „in het algemeen belang”, bijvoorbeeld door klokkenluiders of journalisten, niet strafbaar te stellen. Zij zijn bang dat de regering de wet kan gebruiken om corrupte praktijken onder het tapijt te vegen. De nieuwe wetgeving is volgens ANC gebaseerd op wetten in de Verenigde Staten, Canada en het Verenigd Koninkrijk. Maar dat heeft de tegenstanders niet overtuigd.

De raad van provincies moeten nu over de wet stemmen, vervolgens wordt de wet ter goedkeuring aan president Jacob Zuma voorgelegd. De vorig jaar opgerichte actiegroep Right2Know heeft aangekondigd het hoogste hof van Zuid-Afrika te vragen om de wet te toetsen aan de grondwet. (NRC)