Herkent mijn sluierstaartvis mij?

Nina van der Giessen uit Zeist geeft haar sluierstaartvis Erwin elke ochtend om half acht eten. „Ik denk dat hij mij herkent, hoe raar dat ook klinkt”, mailt Van der Giessen. „Hij komt tevoorschijn als ik voorbij loop en hapt naar lucht totdat ik hem voer.” Van der Giessen vraagt zich af: herkent een vis zijn baasje?

Op internet wordt veel gespeculeerd over de intelligentie van vissen in een aquarium of kom. Niet alleen of de vis zijn baasje herkent, maar bijvoorbeeld ook waarom vissen niet tegen het glas opzwemmen. Maar weinig mensen bestempelen de vis als een intelligent dier. Het domme imago van de vis wil dierfysioloog Peter Klaren graag de wereld uithelpen. „Ze zien er wat statisch uit, maar met meer dan 30.000 vissoorten tegenover zo’n 5.000 zoogdieren en 10.000 vogelsoorten doet de vis toch iets goed”, zegt hij.

Vissen zijn slimmer dan je denkt, zegt Klaren. Hij heeft eens een experiment gedaan met karpers, familie van de goudvis, waar de sluierstaartvis weer een variant van is. „Ik heb ze laten wennen aan een knop, die ze van eten voorzag als ze er tegenop zwommen”.

Daaruit blijkt dat vissen heel snel doorhebben waar Abraham de mosterd haalt. „Binnen een halve dag snapten ze het”, zegt Klaren.

Dat vis Erwin diepe gevoelens koestert voor zijn baasje Nina, zoals een hond onvoorwaardelijk voor zijn baasje kan kiezen, betwijfelt Klaren. „Het voorbij lopen van een groot beeldvullend silhouet associeert de vis met voedsel.”

Gedragsbioloog Ton Groothuis sluit zich daarbij aan. „Sommige vissoorten kunnen elkaar onderling herkennen, maar een vis die zijn verzorger herkent, lijkt mij zeer onwaarschijnlijk”, zegt Groothuis. „Vissen kunnen wel voedsel associëren met een bepaalde ‘happening’ in de omgeving.” Als Van der Giessen altijd op een bepaalde manier tegen haar vis praat voordat hij eten krijgt of altijd een rode trui aan heeft tijdens het voeren, dan wordt dat, volgens Groothuis, voor de vis het teken dat het etenstijd is. Gedrag dat voortkomt uit de wil te overleven.

Van der Giessen zou anderen haar vis eens moeten laten voeren, denkt Klaren. „Komt de vis alleen bij haar tevoorschijn, dan is het zeker een onderzoek waard.”

Lindsay Mossink

    • Lindsay Mossink