Een beleefd verzoek

Vanochtend lag er een niet-geadresseerde brief in de bus van de burgemeester van Moskou, Sergej Sobjanin. In die brief roept hij op een beleefde manier de lezers op om op Verenigd Rusland te stemmen, de partij waarvan hij de lokale chief-whip is. Verenigd Rusland is volgens hem de enige garantie dat Moskou een stabiele begroting heeft en dat alle gemeentelijke programma’s op gebied van gezondheidszorg, openbaar vervoer, sociale zekerheid, onderwijs, cultuur, sport, huisvesting worden gerealiseerd. Je vraagt je op zo’n moment natuurlijk af waarom dat niet eerder is gebeurd, want van al die plannen is tot nogtoe weinig terechtgekomen. Je hoeft er maar een gemeentelijk ziekenhuis voor binnen te stappen of te constateren dat de lerarensalarissen in Moskou, de afgelopen maanden met tweederde zijn verlaagd, omdat ze (een ervaren leraar  op een goede middelbare gemeenteschool kon dankzij een serie salarisverhogingen, ingevoerd door de vorig jaar afgezette burgemeester Loezjkov, opklimmen tot een maandsalaris van 70.000 roebel) gelijkgetrokken moesten worden met het geld dat docenten aan de universiteiten ontvangen (20.000 roebel per maand voor een gepromoveerde geleerde aan de Academie van Wetenschappen).

Sobjanin wordt voorgesteld als het tegendeel van de  uiterst corrupte Loezjkov, die met steun van het Kremlin bijna twintig jaar lang de baas is geweest over dat gemeentelijke budget. Maar in werkelijkheid lijkt hij van hetzelfde laken een pak, al is hij niet zo populair als Loezjkov bij veel Moskovieten nog altijd is. Dat blijkt bijvoorbeeld op het terrein van de woningbouw.

Een paar weken geleden was ik op een bouwplaats in de Grote Kozichin-zijstraat in in het centrum van Moskou, waar een woongebouw - een monument uit de achttiende eeuw - illegaal wordt gesloopt om plaats te maken voor luxe-flats van 20 miljoen dollar per stuk. Terwijl de woningen in dat oude gebouw  prima waren en  er met plezier in werd geleefd.

Die sloop heeft tot veel protest van activisten, de verdreven bewoners en de omwonenden geleid. Ze vertelden me die dag dat onder Sobjanin de historische stad in veel hoger tempo op  illegale wijze wordt gesloopt dan tijdens zijn voorganger.

De grond in het centrum van de stad behoort toe aan de gemeente, die de meeste baat heeft bij de peperdure nieuwe flats. ,,En al dat geld gaat naar het Kremlin”, zei een omwonende, een gepensioneerde kolonel, die ook nog even een op handen zijnde muiterij van de krijgsmacht aankondigde, omdat het leger  genoeg zou hebben van de loze beloftes die al jaren worden gedaan.

Op dat  moment moest ik ineens denken aan de - op het eerste gezicht ongeloofwaardige - onthullingen van de Wikileaks, een jaar geleden, waarin werd gemeld hoe Amerikaanse diplomaten grote koffers met geld van het Moskouse stadhuis naar het Kremlin getransporteerd hadden zien worden. Zo ging het toen, zo gaat het blijkbaar nog altijd. Je hoeft er het proces van oligarch Boris Berezovski tegen zijn vroegere vriend en zakenpartner Roman Abramovitsj, dat in een Londense rechtbank wordt gehouden, maar voor te volgen. Het draait in de Russische politiek alleen om geld, veel geld, waarvan de burger geen kopeke ontvangt. De beloftes van Sobjanin zijn dan ook niet serieus te nemen. En de meeste Moskovieten weten dat, want slechts eenvijfde van hen gaat op 4 december op Verenigd Rusland stemmen, al zal de uitslag ongetwijfeld een veel hoger