Congres in VS verliest van Paris Hilton

Omdat het supercomité er niet uitkomt, volgen in 2013 automatische bezuinigingen op linkse én rechtse hobby’s.

In de VS gaat partijbelang voor landsbelang.

Verlamd en diep verdeeld gaat Washington het laatste jaar voor de presidentsverkiezingen in. Een comité van zes Democratische en zes Republikeinse Congresleden heeft maandagavond laat, twee dagen voor het verstrijken van de deadline, laten weten dat het niet gelukt is een gezamenlijk plan te maken om de staatsschuld te verminderen.

Dit zogeheten ‘supercomité’ werd beschouwd als een laatste kans om de politieke impasse te doorbreken. Toch gaf vrijwel niemand in Washington de commissie een kans van slagen. Democraten willen de staatsschuld gedeeltelijk aflossen door extra belastingen voor de rijken. Republikeinen zijn daar mordicus tegen. Hun oplossing: bezuinigen op de sociale voorzieningen.

Het supercomité was het resultaat van een diep politiek conflict afgelopen zomer over precies deze afweging tussen belastingverhogingen en bezuinigingen. De aanleiding was toen het verhogen van het schuldenplafond, nodig om de regering te laten functioneren. Democraten waren voor verhoging, de Republikeinen – niet bereid president Obama te helpen én van nature tegen een grotere overheid – weigerden, tenzij ze forse bezuinigingen ervoor terug kregen.

Die impasse werd na onderhandelingen tussen Obama en leiders van beide partijen doorbroken door de instelling van het supercomité.

Het comité moest de staatsschuld met ten minste 1,2 biljoen dollar terugdringen. Dat is nog geen 10 procent van de Amerikaanse schuld, die is opgelopen tot 15 biljoen dollar (ofwel 15.000 miljard dollar). Lukte dat niet, dan zou het Congres zichzelf ‘straffen’: vanaf 2013, het jaar na de verkiezingen, zullen er automatisch bezuinigingen volgen, met een totale waarde van een biljoen dollar.

De automatische bezuinigingen zijn zo opgesteld dat de voorkeuren van zowel de Democraten als de Republikeinen geraakt worden. Naast bezuinigingen bij Defensie wordt ook gesneden in het budget van grensposten, gevangenissen, politiebureaus en brandweerkazernes.

De commissie riep de afgelopen maanden tientallen deskundigen op. De urenlange sessies moesten verhullen dat het werk al bij het begin gedaan was: de Democraten en Republikeinen in het Congres willen hun partijbelang niet ondergeschikt maken aan het landsbelang. Een jaar voor de presidents- en Congresverkiezingen is de angst de andere partij iets te gunnen groter dan de bereidheid tot een pijnlijk compromis.

Nu het falen van het supercomité officieel is, kan het schuld toeschuiven beginnen. Democraten zeggen dat de Republikeinen een akkoord hebben gedwarsboomd. Zo wilden de Republikeinen belastingverlagingen invoeren en was belastingverhoging onbespreekbaar. De Republikeinse Senator John Kyl zei dat de Democraten vanwege de verkiezingen niet durfden te snijden in de uit de hand gelopen zorgkosten.

Het publiek heeft genoeg van het geruzie in Washington. De populariteit van het Congres bereikte deze week een nieuw dieptepunt. Nog maar 9 procent van de Amerikanen zegt volgens een peiling van tv-zender CBS dat het Congres zijn werk goed doet. Dat is lager, merkte politiek analist Chris Cillizza van The Washington Post op, dan de populariteit van Paris Hilton (15 procent) en het communisme (11 procent).

President Obama reageerde teleurgesteld op het falen van het supercomité en riep het Congres op „tempo te maken” met hervormingen. Toch hoeft het falen van het supercomité geen slecht nieuws te zijn voor Obama. Het was immers het impopulaire Congres dat faalde, niet de president. Het Congres wordt door de Republikeinen gedomineerd, en dat biedt Obama de kans het falen van het comité te wijten aan de onwil van zijn politieke tegenstanders.

Omdat de bezuinigingen pas ingaan na de verkiezingen van volgend jaar bestaat de kans dat het Congres tegen die tijd toch nog met een noodoplossing komt. Eind 2012 loopt een enorme belastingverlaging van oud-president George W. Bush ten einde.

Democraten kijken verlekkerd naar het geld dat dan vrijkomt en waarmee bezuinigingen misschien afgewend kunnen worden. De Republikeinen in het Congres willen dat de verlagingen van Bush verlengd worden, maar zij kunnen niets beginnen als ze in november zetels verliezen.