Verhalen met een kleine catharsis

Storytelling wordt populairder. Steeds meer mensen delen persoonlijke en gênante voorkeuren en anekdotes via podcasts of speciale avonden: „Persoonlijk en, waar nodig, schaamteloos.”

„Storytelling nu, is wat folkmuziek was in de jaren zestig. Ook dat werd gedaan door mensen die over hun eigen leven vertelden. Gewone mensen met een beetje lef en flair, begeleid door simpele muziek, in koffiehuizen hier in New York. Zo laagdrempelig is storytelling ook”, zegt Kevin Allison. De voormalige tv-komiek (1970, Ohio) staat nu bekend als aanjager van de storytelling-beweging van New York. Hij organiseert de maandelijkse Risk!-avond in The People’s Improv Theater, geeft les in storytelling op theaterscholen, en runt de website Risk-show, waar je podcasts met verhalen kunt downloaden.

Het genre wordt steeds populairder; zowel om te bekijken als om zelf te doen. New York telt inmiddels vijfendertig verschillende storytelling-avonden, zegt Allison. Ook in Nederland is het genre opgepikt, door de cabaretiers Micha Wertheim en Paulien Cornelisse. De afgelopen jaren organiseren ze avonden onder de naam ‘Echt Gebeurd’, waar mensen hun verhalen vertellen. Voor het International Documentary Filmfestival (IDFA) dat nu plaatsheeft in Amsterdam, nodigden ze Allison uit voor een optreden morgenavond in Tuschinski, onder de titel ‘Stories we love to forget’.

Nu is Allison nog in New York, en vertelt per telefoon: „Iedereen kan een verhaal vertellen. Het maakt niet uit of je nerveus bent, of onhandig. Zolang je maar authentiek en oprecht overkomt.”

De ‘korte verhalen’ duren tien à vijftien minuten; lange verhalen kunnen een uur à anderhalf uur duren. Degene die het verhaal vertelt moet het zelf hebben meegemaakt. Een goed verhaal heeft een soort catharsis, hoe klein ook, waardoor de hoofdpersoon de wereld na afloop net iets anders ziet dan tevoren.

„Er zit meestal een aspect in van extreem falen, of juist slagen”, vertelt Allison. „Het gaat erom dat het verhaal iets duidelijk maakt over je leven, of ‘leven’ in het algemeen. Het maakt de mensen aan het lachen, of aan het huilen. Soms is het effect therapeutisch, dan merkt de verteller dat een oude ervaring juist door het te vertellen, ineens een andere betekenis blijkt te hebben.”

De verhalen worden door Allison eerst beoordeeld. „Als iemand wil meedoen aan de show of podcast, laat ik hem het verhaal eerst over de telefoon vertellen.

„Dan kan ik het een beetje bijsturen. Ik raad mensen aan om gedetailleerd te vertellen, alsof je een film navertelt. En ik dring erop aan om zo persoonlijk en, waar nodig, schaamteloos mogelijk te zijn.” De verhalen bij de Risk-show staan bekend om hun gênante karakter, veel gaan over ongemakkelijk seksuele ontdekkingen of ervaringen. „De seksverhalen zijn ons handelsmerk. Daarbij vragen we om zoveel mogelijk details. Wees kwetsbaar.” Hij lacht: „en het mag ook wat meer ‘x-rated’, zeg ik dan.” Andere veel voorkomende onderwerpen zijn: verslavingen aan drugs en alcohol, spirituele ervaringen, nare baantjes, familie-drama’s, blunders. „Maar de seksverhalen zijn inmiddels ons handelsmerk. Die seksuele openheid is voor het publiek vaak een opluchting; dat ze niet de enige zijn met een of andere bijzondere voorkeur.”

Meedoen aan Risk kan je leven veranderen, zegt hij. „In ieder geval dat van mij. Ik doe nu soms dingen die ik vroeger nooit gedaan zou hebben. Omdat ik meer risico wil nemen. Dat was hoe ooit het idee ontstond: doe eens iets riskants, iets waarmee je uit het normale leven stapt. Zo ging hij vorige zomer naar ‘Kink Camp’, een vakantie voor mensen die zich bezighouden met ‘BDSM’ (acroniem van ‘bondage discipline sadism masochism’) wat het verhaal ‘Kevin goes to Kink Camp’ opleverde. Hij lacht: „En dat is toch wel een van de mafste in onze geschiedenis.”

Kevin Allison treedt op met Micha Wertheim en Pauline Cornelisse tijdens IDFA op 23/11. Risk-Podcasts via iTunes of risk-show.com