'Minister Rosenthal ziet het niet'

Diplomaten waren afgelopen weekend in deze krant kritisch over minister Rosenthal. „De minister houdt zich doof voor de kritiek die van vele kanten klinkt”, zegt D66-leider Pechtold over Rosenthal.

D66-leider Alexander Pechtold spreekt ze regelmatig, de buitenlandse ambassadeurs die in Nederland werken. „Er gaat geen gesprek voorbij waarbij het in de eerste tien minuten niet gaat over dit land”, zegt Pechtold. „Onze reputatie, onze tolerantie en onze blik naar de wereld. De oud-president van de Verenigde Staten Jimmy Carter kwam Nederland dit voorjaar vragen of wij mensenrechten nog belangrijk vinden.”

Is dat erg?

„We isoleren onszelf en we hebben het niet eens door. En het probleem is: minister Rosenthal ziet het niet en houdt zich doof voor de kritiek die van vele kanten klinkt. Zie de waarschuwingen van ambtenaren dit weekend of de waarschuwingen van ambassadeurs. Rosenthal komt op mij over als die man die ’s avonds in de auto zit en die op de radio hoort dat er een spookrijder is. Waarna hij denkt: een spookrijder? Ik zie er wel twintig.”

U vindt dat Rosenthal onzichtbaar is, terwijl hij naar vele Arabische landen reist en zeer actief in Europa is.

„Je kunt je afvragen of wij wel een stevige minister van Buitenlandse Zaken hebben. Ik heb in de hele eurocrisis niet één woord van Rosenthal gehoord, terwijl er alle reden is om vanuit zijn positie een visionair verhaal over Europa te houden.”

Nederland laat wel degelijk van zich horen: het is tegen de toetreding van Roemenië en Bulgarije tot het Schengengebied.

„Nederland staat alleen in zijn kritiek op de toetreding van Roemenië en Bulgarije. Dat is pijnlijk.”

Waarom is dat pijnlijk? En wat kunnen de gevolgen daarvan zijn?

„Ik zeg het nog mild: het gevolg is dat Rosenthal datgene schaadt waar hij zelf zo de mond vol van heeft, namelijk de Nederlandse belangen.”

Waar blijkt dat dan uit? Hoe schaadt de minister van Buitenlandse Zaken de Nederlandse belangen?

„Bij belangrijke bijeenkomsten, zoals bij de NAVO, staat Nederland rechtsachter op de foto. We worden niet meer uitgenodigd voor de G20. Dat is een teken. Ondanks al die mooie verhalen over ‘buitenland voor het binnenland’, kunnen we weleens met een ongelooflijke puinhoop achterblijven.”

Maar het is toch niet enkel minister Rosenthal die daarvoor verantwoordelijk is? Hij voert het kabinetsbeleid uit, zoals bedacht door VVD en CDA.

„Ik heb niet het idee dat de lijn van Rosenthal erg verschilt van de nationalistische lijn van de PVV. Híj is verantwoordelijk. De minister van Buitenlandse Zaken bezet een ongelooflijk belangrijke post in dit kabinet. We hebben een jonge, enthousiaste premier, over wie ik altijd zeer complimenteus ben geweest, maar juist daarom moet op Buitenlandse Zaken iemand zitten die de langere termijn in de gaten houdt. Iemand met gezag en ervaring, die een visie heeft en zaken in historisch perspectief kan plaatsen. Nederland is een van de oprichters van de Europese Unie. Maar nu? Nu bungelt ons land achteraan bij een discussie over de toetreding van Bulgarije en Roemenië tot Schengen.”

D66 is deels verantwoordelijk voor het internationale beleid van deze minister. Zitten er grenzen aan die steun?

„Ja, die steun is niet vanzelfsprekend. Als het om de euro gaat, dan zullen wij nooit duiken. Daar duwen wij het kabinet vooruit in de juiste richting. Voor de rest is onze steun niet vanzelfsprekend. Helemaal niet als Rosenthal het welwillende deel van de oppositie blijft tarten.”

Hoe bedoelt u?

„Ik heb steeds meer moeite met het buitenlands beleid zoals dat door Rosenthal gevoerd wordt. Ik heb me zeer onprettig verrast gevoeld door de opmerkingen afgelopen vrijdag van Rosenthal, dat het staatsbezoek van koningin Beatrix aan Oman doorgaat, omdat de situatie daar verbeterd zou zijn. Daar heb ik geen enkel argument over gehoord. Kennelijk gaat hij blind uit van de steun van D66, terwijl SP en gedoogpartij PVV tegen het staatsbezoek zijn. Voor een meerderheid is Rosenthal afhankelijk van de goedwillende oppositie maar wat als wij nou eens niet akkoord gaan? In een voorkomend geval zullen wij niet nog eens zomaar onze steun verlenen.”

Schaadt zoiets de reputatie van Nederland niet?

„D66 wil zich altijd inzetten voor de Nederlandse reputatie op lange termijn, maar al te zeer met dit beleid geassocieerd worden, schaadt ook het aanzien van onze partij en ons land.”